«Απέναντι στη βία η Πολιτική»

ΑΡΘΡΟ στην Καθημερινή της Κυριακής

Το απόγευμα της 5ης Μαΐου 2010, μετά από μια πολυπληθή και επεισοδιακή διαδήλωση με αφορμή την ψήφιση του 1ου μνημονίου, βίωσα μια από τις πιο δυσάρεστες στιγμές της ζωής μου, όταν ενημερώθηκα από τις αστυνομικές δυνάμεις για τον θάνατο δυο νεαρών γυναικών και ενός νέου άνδρα.

Ήταν η τραγωδία της Μαρφίν. Η Αγγελική Παπαθανασοπούλου, ο Επαμεινώνδας Τσακάλης, η Παρασκευή Ζούλια.

Λίγες εβδομάδες αργότερα σήκωνα από τα χαλάσματα του βομβαρδισμένου γραφείου, νεκρό τον Αστυνομικό Υποδ/ντη, πολύτιμο φίλο και συνεργάτη μου Γιώργο Βασιλακη. Λίγους μήνες πριν, ένα βράδυ στην Πατησίων, αντίκριζα σοκαρισμένος, μαζί με τους έμπειρους αξιωματικούς της Αντιτρομοκρατικής, ότι απέμεινε από το σώμα ενός δύσμοιρου 15χρονου αγοριού από το Αφγανιστάν, από έκρηξη βόμβας. Τρία χρόνια αργότερα δολοφονήθηκε ο Παύλος Φύσσας και λίγο αργότερα δυο νεαρά παιδιά στο Ν. Ηράκλειο. Εν τω μεταξύ, αρχές του 2013 είχε δολοφονηθεί ένας νεαρός Πακιστανός μετανάστης στα Πετράλωνα.

Τι κοινό στοιχείο έχουν όλες αυτές οι δολοφονικές ενέργειες; Η απάντηση είναι: Τη βία!

Πολλοί επιχειρούν να δώσουν διάφορους επιθετικούς προσδιορισμούς στη βία για τη δικαιολόγηση παράνομων ενεργειών, ακόμη και δολοφονιών, μιλώντας για βία στη βία.

Άλλοι πάλι τείνουν να την δικαιολογήσουν και να την προσαρμόσουν στην εκάστοτε συγκυρία δηλαδή, φαινόμενα έκρηξης οργής λόγω της κρίσης η
κάποιας αδικίας εκ μέρους του κράτους, μιλώντας για βία στη βία.

Ενίοτε πάλι παίρνουμε το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς σε περιστατικά βίας που οδηγούν ακόμη και σε αλληλοεξόντωση νέων ανθρώπων όπως είναι η αθλητική βία.

Ο παρονομαστής ωστόσο είναι κοινός. Δολοφονίες αθώων ανθρώπων, καταστροφές δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας, κακοποίηση αδύναμων και άφταιγων ανθρώπων από «σούπερ μασίστες», αιφνίδιες επιθέσεις και καταστροφές σε ιδιωτικούς χώρους. Με λίγα λόγια συνέπειες που πλήττουν τα πολυτιμότερα αγαθά της δημοκρατίας που είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και της κοινωνικής Ειρήνης.

Ταυτόχρονα αποδυναμώνουν την έννοια και το ρόλο του κράτους δικαίου.

Η πολιτική απάντηση στη βία αποτελεί στην εποχή μας απόλυτη προτεραιότητα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Περισσότερο από κάθε άλλη φορά γιατί οι κοινωνικές συνθήκες στη χώρα είναι εκρηκτικές. Παραμονεύουν ο διχασμός και το μίσος! Και δυστυχώς είναι πολλοί αυτοί που ανέλαβαν το ρόλο του σπορέα του μίσους!

Το μίσος αρδεύει τη βία! Την γιγαντώνει και της προσδίδει «νομιμοποίηση».

Η άσκηση βίας δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Ωστόσο οι πρόσφατες εκδηλώσεις, η κλιμάκωση της, καθώς και η χρήση νέων μέσων επικοινωνίας και δράσης, θέτουν νέες προκλήσεις για την πολιτική που οφείλει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το πρόβλημα διότι έχει επιπτώσεις στην ασφάλεια και την κοινωνική Ειρήνη.

• Το πρώτο στοιχείο μιας πολιτικής ενάντια στη βία αποτελεί η ομόθυμη καταδίκη της χωρίς περιστροφές. Θεσμοί και πολίτες έχουμε χρέος να ορθώσουμε τείχος στους κήρυκες του μίσους και της βίας. Αυτό σημαίνει θεσμικές παρεμβάσεις για την αποτροπή προσπαθειών υποκίνησης της βίας.

Ήδη η ΕΕ προωθεί μια σειρά από νομοθετικές πρωτοβουλίες ενάντια στην τρομοκρατία, την ριζοσπαστικοποίηση και τη βία που σταδιακά ενσωματώνονται στην εθνική μας νομοθεσία και δημιουργούν νέο νομοθετικό πλαίσιο αποτροπής της παρακίνησης σε εγκληματικές πράξεις και βία.

Είναι σκόπιμο επίσης, στο πλαίσιο της ελεύθερης έκφρασης μέσα από το διαδίκτυο αλλά ταυτόχρονα της καταπολέμησης της διάδοσης παράνομων δραστηριοτήτων και υποκίνησης  της βίας, να συμφωνηθεί ένας κώδικας συμπεριφοράς με το Facebook, το Τwitter το YouTube και τη Microsoft. Ο εν λόγω κώδικας θα διασφαλίζει ότι οι εταιρείες αυτές γρήγορα και αποτελεσματικά θα ελέγχουν και θα αφαιρούν αναρτήσεις που παραβιάζουν τη νομοθεσία και προωθούν την παράνομη ρητορική μίσους και βίας. Η διαδικασία της αυτορρύθμισης είναι χρήσιμη γιατί αφ ενός μεν θα αποφευχθεί μια νομοθετική παρέμβαση που μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό της ελεύθερης έκφρασης, αφετέρου θα δοθεί η δυνατότητα διαφάνειας, αποτελεσματικότητας. λογοδοσίας και συνευθύνης της κοινωνίας των πολιτών.

• Είναι σκόπιμο να προωθήσουμε παράλληλα πρωτοβουλίες της ΕΕ και του Συμβούλιου της Ευρώπης για μια εκστρατεία κατά της βίας και της ρητορικής του μίσους, δημιουργώντας ένα μεγάλο κίνημα, κυρίως μέσα από πλατφόρμες στο διαδίκτυο. Είναι ζωτικής σημασίας οι πρωτοβουλίες αυτές διότι θα συμβάλλουν αποτελεσματικά στην πρόληψη της υποκίνησης  βίας, μίσους και ρατσισμού.

• Στον επιχειρησιακό τομέα η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και της βίας συνδέεται με την διαρκή επαγρύπνηση που  σημαίνει πλήρη επαγγελματισμό των υπηρεσιών ασφάλειας της χώρας για να είναι αποτελεσματικές.

Η θεσμική λειτουργία με αξιοκρατία, διαρκή εκπαίδευση, τεχνολογική αναβάθμιση και συνεργασίες μέσα κι έξω από τη χώρα είναι αποτελούν τις προϋποθέσεις για αξιόμαχες υπηρεσίες. Είμαστε στο κέντρο μιας ασταθέστατης περιοχής με νέες απειλές και ταυτόχρονα διερχόμαστε μια πρωτοφανή  οικονομική και κοινωνική κρίση που έχει υπονομεύσει την κοινωνική συνοχή..

Είναι κρίσιμο συνεπώς για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, των δικαιωμάτων της ισότητας και της ελευθερίας στη χώρα, να δημιουργηθεί περιβάλλον ασφάλειας και κοινωνικής ειρήνης για ΟΛΟΥΣ ανεξαιρέτως. Αυτό σημαίνει  ΑΦΟΣΙΩΣΗ των υπηρεσιών στο έργο τους στο πλαίσιο πάντα του κράτους  δικαίου .

Η χώρα διαθέτει εξαιρετικής ποιότητας ανθρώπινο δυναμικό στον ευαίσθητο χώρο της ασφάλειας.

Χρέος της πολίτικης  αποτελεί  η ενίσχυση ενθάρρυνσης η στήριξη και αναγνώριση. Στήριξη και συνεργασία χρειάζεται επίσης με τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης διότι είναι κρίσιμη κάθε φορά η αποδεικτική διαδικασία. Η αστυνομική – προανακριτική ερεύνα οφείλει να είναι πλήρης αποδείξεων ιδιαίτερα όταν κατηγορούνται πρόσωπα για σοβαρά αδικήματα.

Με βάση τα παραπάνω, πιστεύω ότι υπάρχουν, πέραν της δύσκολης καθημερινής δραστηριότητας, δυο σημαντικές προτεραιότητες που απαντούν στις ανάγκες για την εσωτερική ασφάλεια της χώρας.

Α. Να μελετηθούν, αναλυθούν και εκτιμηθούν οι νέες απειλές που προκύπτουν από την αστάθεια στη γειτονιά μας και χαρακτηρίζεται από σφοδρές πολεμικές συγκρούσεις, εμφύλιες διαμάχες, πρωτοφανείς μετακινήσεις πληθυσμών. Η Ελλάδα θα είναι ασφαλής όταν έχει αξιολογήσει όλους τους νέους κινδύνους και συντάξει αποτελεσματικό σχέδιο αντιμετώπισης. Η Ελλάδα μπορεί να γίνει κέντρο εκπόνησης και εφαρμογής πολιτικών ασφάλειας για την ευρύτερη περιοχή της Αν Μεσογείου προσελκύοντας για συνεργασία τους γείτονες της Μ. Ανατολής και Β. Αφρικής και φυσικά τους εταίρους της στην ΕΕ που πλήττονται από την νέα μαζική τρομοκρατία και βία.

Β. Να καταβληθεί συστηματική και εργώδης προσπάθεια, βάσει σχεδίου, από ομάδες έμπειρων και ικανών αξιωματικών της ΕΛΑΣ, ώστε να εξιχνιαστούν οι δολοφονικές ενέργειες που εδώ και χρόνια παραμένουν ανεξιχνίαστες και οι οικογένειες των νεκρών περιμένουν μια απάντηση. Η δημοκρατία έχει ως κυρίαρχο συστατικό της την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την δικαιοσύνη. Αποτελεί κραυγαλέα παράλειψη η σιωπή του κράτους δικαίου. Αποτελεί προσβολή στη μνήμη αθώων αφταιγων ανθρώπων. Αποτελεί τέλος αυτή η παράλειψη το καταφύγιο εγκληματικών ομάδων για να επαναλαμβάνουν απεχθείς πράξεις.

Το άρρητο συμβόλαιο της δημοκρατίας είναι ότι έχουμε εκχωρήσει στο κράτος την άσκηση νόμιμης καταστολής. Οτιδήποτε άλλο, μοιάζει με αυτοδικία που ξεπερνά την κοινή δέσμευση. Οι κοινωνικές ανισότητες που αυξάνονται δεν νομιμοποιούν τη βία. Ίσα ίσα που η βία τις βοηθά να αυξηθούν γιατί πάντα ο φόβος που προκαλεί καταλήγει κατά των αδυνάμων. Η βία φέρνει ανισότητες, ο νόμος είναι η προστασία του αδύναμου.

Προοδευτική πολιτική σήμερα είναι η αποκατάσταση του κράτους δικαίου.

Κλείνω λέγοντας πως αυτό το πεδίο της βασικής ασφάλειας και της αποτροπής βίας πρέπει να αποτελέσει πεδίο σύγκλιση και όχι τριβών μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων εάν θέλουν στοιχειωδώς να ευθυγραμμισθούν με το κοινό αίσθημα των πολιτών και να βάλουν τις βάσεις για ένα χώρο εμπιστοσύνης και κεφάλαιο συνδιαχείρισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων.