Η Μεσαία Τάξη στα Πρόθυρα Νευρικής Κρίσης
Η Κυβέρνηση με τον τρόπο που χειρίζεται την υπόθεση των μεταρρυθμίσεων, τη φιλοσοφία που έχει για την οικονομία και τις συνακόλουθες επιλογές της στον προϋπολογισμό έχει καταστήσει την ελληνική μεσαία τάξη μια παραμελημένη πλειοψηφία.
Λίγες μέρες πριν τις γιορτές, και εν μέσω αλλεπάλληλων απεργιακών κινητοποιήσεων, η μεσαία τάξη κινδυνεύει να μετατραπεί και σε εκνευρισμένη πλειοψηφία.
Δεν είναι μόνο η φορτισμένη ατμόσφαιρα των ημερών. Είναι οι ανελαστικές και υψηλές δαπάνες του οικογενειακού προϋπολογισμού σε συνδυασμό με το υψηλό ρίσκο που συνεπάγονται οι διάφορες οικονομικές επιλογές.
Είναι κυρίως η ποιότητα ζωής που μένει στάσιμη και η αίσθηση των πολιτών ότι ακροβατούν σε τεντωμένο σχοινί χωρίς δίχτυ ασφαλείας από κάτω.
Το έλλειμμα πολιτικής σήμερα
Άραγε πόσους και ποιους αφορούν οι αλλαγές που θέλει να προωθήσει η Κυβέρνηση;
Ποια είναι η βελτίωση την οποία μπορεί να περηφανεύεται ότι επέφερε στην καθημερινότητα του πολίτη κατά τους τελευταίους 21 μήνες της διακυβέρνησής της;
Η χώρα όμως πρέπει να κάνει άλματα προς τα μπρος. Απαραίτητη συνθήκη για να το πετύχει είναι μια μεσαία τάξη η οποία θα αποτινάξει την παραγωγική αδράνεια και την οικονομική ανασφάλεια, και θα απογειώσει την αναπτυξιακή διαδικασία.
Ποιο είναι το νέο στοιχείο που εισήγαγε στην αντίληψη μας για τον τρόπο άσκησης της πολιτικής σήμερα στην Ελλάδα;
Οι ερωτήσεις πολλές, ωστόσο οι ηθικολογικοί οδυρμοί των πολιτικών της ΝΔ στην τηλεόραση και τη Βουλή, σχετικά με την κατάσταση που βρήκαν στην οικονομία, δεν δίνουν καμία απάντηση.
Η συνεχής επίκληση εμποδίων που δεν αφήνουν τον τόπο να πάει μπροστά δεν αποτελεί νέα πολιτική αλλά πάγια συντηρητική τακτική.
Η χώρα όμως πρέπει να κάνει άλματα προς τα μπρος. Απαραίτητη συνθήκη για να το πετύχει είναι μια μεσαία τάξη η οποία θα αποτινάξει την παραγωγική αδράνεια και την οικονομική ανασφάλεια, και θα απογειώσει την αναπτυξιακή διαδικασία. Μόνο τότε θα μπορέσουν τα μεσαία στρώματα, η πλειοψηφία δηλαδή του ελληνικού πληθυσμού, να υπηρετήσουν με άνεση τις προσωπικές τους ανάγκες και επιδιώξεις.
Αυτό συνιστά και την ουσία της σύγχρονης πολιτικής η οποία, έχοντας ξεπεράσει την προσκόλληση σε παραδοσιακά δόγματα και ιδεολογήματα, μετατοπίζεται σε νέα πεδία: στην πραγματική δηλαδή αρένα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι πολίτες των μεσαίων στρωμάτων κατά την κοινωνική, οικογενειακή, οικονομική και επιχειρηματική τους δράση και ζωή. Και φυσικά μια τέτοια νέα αντίληψη συνεπάγεται γενναίες μεταρρυθμίσεις.
Ενώ όμως όλοι στη ΝΔ επικαλούνται τις μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα, και τις οποίες απαιτούν διακαώς τα μεσαία στρώματα, λίγοι είναι αυτοί που τις κατανοούν και ελάχιστοι εκείνοι που τις υπηρετούν. Η «νέα διακυβέρνηση» γέρασε νωρίς.
Τι πρέπει να γίνει;
Για να αναζωογονηθεί η ελληνική μεσαία τάξη, για να αισθανθεί ασφάλεια, για να πιστέψει ότι υπάρχει προοπτική και να δείξει εκ νέου ενδιαφέρον για τις δημόσιες υποθέσεις, χρειάζονται γνήσιες μεταρρυθμίσεις. Όχι στο επίπεδο κάποιας αφηρημένης λογικής, αλλά με άμεσες και ορατές συνέπειες στη ζωή των μελών των μεσαίων στρωμάτων και των οικογενειών τους.
Για να αναζωογονηθεί η ελληνική μεσαία τάξη, για να αισθανθεί ασφάλεια, για να πιστέψει ότι υπάρχει προοπτική και να δείξει εκ νέου ενδιαφέρον για τις δημόσιες υποθέσεις, χρειάζονται γνήσιες μεταρρυθμίσεις.
Οι πραγματικές μεταρρυθμιστικές προσπάθειες περιλαμβάνουν και αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα ολόκληρο τον κύκλο ζωής της οικογένειας καθώς και τη βιολογική και κοινωνική εξέλιξη του ατόμου στο χρόνο: από τη στιγμή που γεννιέται ένα παιδί, μέχρι το πέρασμα στην 3η ηλικία.
Τέτοιες πολιτικές «κύκλου ζωής» συνιστούν τη σύγχρονη αντίληψη για το κοινωνικό κράτος στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης σε αντιδιαστολή προς τον περιορισμό σε ένα παθητικό κοινωνικό κράτος παροχών.
Είναι πολιτικές που απαντούν στην αγωνία των γονιών για εξασφάλιση των παιδιών τους με τη δημιουργία ειδικών ταμείων για τα παιδιά, που συμφιλιώνουν την εργασία με την οικογενειακή ζωή μέσα από τη στήριξη του θεσμού της οικογένειας και την ανάπτυξη της κοινωνικής συμβουλευτικής, που προστατεύουν το νοικοκυριό από την υπερχρέωση και ενισχύουν την αποταμίευση, πολιτικές που εξοικειώνουν τους πολίτες με τη γενικότερη λειτουργία της οικονομίας.
Είναι πολιτικές που αντιμετωπίζουν τις οικονομικές προκλήσεις που θέτει το αυξανόμενο κόστος για παιδεία και υγεία, στοχεύουν στην ανάδειξη της νέας γενιάς, και καταπολεμούν την κληροδότηση ανισοτήτων από γενιά σε γενιά.
Μια προοδευτική πρόταση μεταρρύθμισης για τη μεσαία τάξη συνεπάγεται λοιπόν μια νέα πολιτική με έμφαση στην ελληνική οικογένεια και τις άμεσες ανάγκες των μελών της.
Πράγματι τα μεσαία στρώματα θα αντιλαμβάνονταν και θα επικροτούσαν μια τέτοια πολιτική. Μια αντίληψη που αντί να συναθροίζει επιμέρους αιτήματα διάφορων ομάδων και να τα υπηρετεί στο στενό πλαίσιο του πολιτικά εφικτού και του οικονομικά δυνατού, θα σκύβει με συνέπεια και τόλμη στην κοινωνία της καθημερινότητας και την οικονομία της οικογένειας προτάσσοντας τη λογική της δικαιοσύνης για όλους και όχι των προνομίων για λίγους.
Το ΠΑΣΟΚ προωθώντας μια πολιτική «κύκλου ζωής» μπορεί να ενισχύσει την ελληνική οικογένεια και να καταστήσει τη μεσαία τάξη από παραμελημένη σε ικανοποιημένη κοινωνική και εκλογική πλειοψηφία.
