Αγροδιατροφικός τομέας=3Π+Ε
Ο αγροτοδιατροφικός τομέας της χώρας μας έχει εισέλθει σε μια περίοδο αβέβαιης ενηλικίωσης.
Το θεμελιώδες πρόβλημα είναι πολύ απλό: λίγοι θέλουν να αγοράσουν τα προϊόντα που παράγουμε στις τιμές που είμαστε διατεθειμένοι να τους τα πουλήσουμε.
Ενώ παλαιοτέρα μπορούσαμε να βασιστούμε στις κοινοτικές επιδοτήσεις για την ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος, τώρα πρέπει να προσαρμοστούμε στην πραγματικότητα της ελεύθερης αγοράς, χωρίς τον τεχνητό προστατευτισμό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Αν και αυτό αφορά κατά βάση στον πρωτογενή τομέα, υπάρχουν προφανείς επιπτώσεις και στον κλάδο της μεταποίησης. Και όλα αυτά, ενώ έχουμε να αντιμετωπίσουμε και την αυξανόμενη παρουσία των αναπτυσσόμενων χωρών σε αγορές που μέχρι πρότινος θεωρούσαμε πεδίο προνομιακής δραστηριοποίησής μας.
Η μέρα που θα βρείτε κρασί Κίνας στο Σούπερ Μάρκετ της γειτονιάς σας δεν είναι και τόσο μακριά. Το θέμα είναι, γιατί τότε θα επιλέγατε ένα ελληνικό; Σίγουρα όχι επειδή θα ήταν το φθηνότερο.
Ποιότητα: η Ελληνική Απάντηση στην Πρόκληση του Ανταγωνισμού
Η μέρα που θα βρείτε κρασί Κίνας στο Σούπερ Μάρκετ της γειτονιάς σας δεν είναι και τόσο μακριά.
Το θέμα είναι, γιατί τότε θα επιλέγατε ένα ελληνικό; Σίγουρα όχι επειδή θα ήταν το φθηνότερο.
Στη χώρα μας ούτε έχουμε ούτε και μπορούμε να ελπίζουμε στην επίτευξη οικονομιών κλίμακας στο σύνολο του αγροτοδιατροφικού τομέα.
Κατά συνέπεια η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων ζωικής και φυτικής παραγωγής και προέλευσης μπορεί να προέλθει μόνο μέσω της βελτίωσης των ποιοτικών χαρακτηριστικών τους.
Το συγκριτικό μας πλεονέκτημα δεν πρέπει να οικοδομηθεί σε υποβαθμισμένες τιμές, αλλά σε αναβαθμισμένη ποιότητα.
Η Προέλευση, Ταυτότητα του Προϊόντος
Ο καταναλωτής σήμερα αναζητά (και όχι μόνο στον αγροτοδιατροφικό τομέα) την αυθεντικότητα και την αναγνωρισιμότητα των συνθηκών παραγωγής στα προϊόντα που του προσφέρονται.
Ο δεύτερος πυλώνας στήριξης της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων μας πρέπει να είναι η επωνυμοποίηση της προέλευσής τους.
Ο καταναλωτής σήμερα αναζητά (και όχι μόνο στον αγροτοδιατροφικό τομέα) την αυθεντικότητα και την αναγνωρισιμότητα των συνθηκών παραγωγής στα προϊόντα που του προσφέρονται.
Τα τοπικά και παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα μπορούν, προσφέροντας αυτά τα χαρακτηριστικά, όχι μόνο να καλύψουν τις ανάγκες της εγχώριας αγοράς, αλλά και να δημιουργήσουν νέες αγορές στο εξωτερικό.
Για να συμβεί όμως αυτό χρειάζεται στενή συνεργασία μεταξύ των παραγωγών και των φορέων μεταποίησης και εμπορίας. Πρέπει το κέντρο βάρους της ελληνικής ζωικής και φυτικής παραγωγής να μετατοπισθεί από την παθητική παραγωγή πρώτων υλών για την αγροτοβιομηχανία σε μια παραγωγή με αυτόνομη εμπορική ταυτότητα.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η δημιουργία ενός ισχυρού brand name ελληνικών τοπικών και παραδοσιακών προϊόντων.
Η Πιστοποίηση ως Εχέγγυο Ποιότητας και Προέλευσης
Ο σύγχρονος καταναλωτής είναι δύσπιστος. Θέλει να γνωρίζει όχι μόνο τις ιδιότητες των προϊόντων που αγοράζει, αλλά και την ακριβή προέλευση του προϊόντος, καθώς και τη διαδρομή που αυτό διήνυσε μέχρι να φτάσει στο ράφι του Σούπερ Μάρκετ.
Ταυτόχρονα είναι και απαιτητικός. Είναι αναληθές ότι δεν είναι διατεθειμένος να καταβάλλει μια υπεραξία για την εξασφάλιση της επιζητούμενης ποιότητας. Θέλει όμως αυτή η υπεραξία πραγματικά να πιάνει τόπο (value for money).
H εκτεταμένη χρήση διεθνών πρότυπων, πιστοποιημένων διαδικασιών μεταποίησης, συντήρησης, διακίνησης και εμπορίας των ελληνικών προϊόντων αποτελεί ουσιαστικά μονόδρομο, εάν θέλουμε να αξιοποιήσουμε τα πλεονεκτήματα της ποιότητας και προέλευσής τους.
Η ανάγκη για την επίτευξη ποιοτικών στόχων, άμεσα επαληθεύσιμων από τον καταναλωτή, αλλά και η κατοχύρωση της προέλευσης του προϊόντος ως μέρους της εμπορικής του ταυτότητας, προϋποθέτει την ύπαρξη αξιόπιστων μηχανισμών πιστοποίησης.
Άρα η εκτεταμένη χρήση διεθνών πρότυπων, πιστοποιημένων διαδικασιών μεταποίησης, συντήρησης, διακίνησης και εμπορίας των ελληνικών προϊόντων αποτελεί ουσιαστικά μονόδρομο, εάν θέλουμε να αξιοποιήσουμε τα πλεονεκτήματα της ποιότητας και προέλευσής τους.
Επιχειρηματικότητα: η Βάση για την Ανάπτυξη του Αγροτοδιατροφικού Τομέα
Η μετάβαση στη νέα εποχή του αγροτοδιατροφικού τομέα θα είναι πραγματικότητα σε λίγα χρόνια είτε το θέλουμε είτε όχι. Δεν είναι απαραίτητο να είναι επώδυνη όμως. Το αντίθετο μάλιστα.
Κοινός παρονομαστής όμως σε όλες τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται σε όλα τα στάδια, από τον παραγωγό μέχρι το προϊόν να βρεθεί στα χέρια του καταναλωτή, είναι η επιχειρηματικότητα.
Η αξιοποίηση της ποιότητας, της προέλευσης και της πιστοποίησης δημιουργεί καινούργιες ευκαιρίες για τους όσους επαγγελματίες και απασχολούμενους στην αγροτοδιατροφική αλυσίδα έχουν τη πρόθεση αλλά και τις ικανότητες να τις εκμεταλλευτούν.
Κοινός παρονομαστής όμως σε όλες τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται σε όλα τα στάδια, από τον παραγωγό μέχρι το προϊόν να βρεθεί στα χέρια του καταναλωτή, είναι η επιχειρηματικότητα.
Σε πλεονεκτική θέση βρίσκονται όσοι λειτουργούν όχι απλά σαν παραγωγοί ή μεταποιητές αγροτικών προϊόντων, αλλά και σαν επιχειρηματίες.
Αναφέρομαι εδώ στην ανάδειξη και ενεργοποίηση ενός νέου είδους παραγωγού, ενός entrepreneur, όχι με την έννοια του απλού επιχειρηματία, αλλά του επιχειρηματία που οραματίζεται και δημιουργεί μια νέα αγορά.
Το κέρδος στην προκειμένη περίπτωση προκύπτει από την καινοτόμο πρωτοβουλία του επιχειρηματία-παραγωγού και όχι από την εκμετάλλευση της ολιγοπωλιακής του θέσης ή τις κοινοτικές επιδοτήσεις.
Η νέα πραγματικότητα του αγροτοδιατροφικού τομέα ενέχει κινδύνους για όσους αρνούνται πεισματικά να προσαρμοσθούν στις νέες συνθήκες αυξανόμενου ανταγωνισμού και παραμένουν προσκολλημένοι σε παρωχημένα πρότυπα παραγωγής και σε κερδοσκοπικές λογικές δημιουργίας κέρδους.
Ταυτόχρονα όμως, θα ανταμείψει αυτούς που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν επιχειρηματικές πρωτοβουλίες σε οποιοδήποτε στάδιο του αγροτοδιατροφικού τομέα.
