Οι «ιερές αγελάδες» της Παιδείας…και η ανάγκη για αλλαγές ουσίας
Κάθε φορά που ανοίγει μια δημόσια συζήτηση για την κάκιστη κατάσταση της Παιδείας στη χώρα μας πατάμε τη γνωστή μπανανόφλουδα: ξεκινάμε με άκρως πληθωρικές διαθέσεις που φιλοδοξούν να φέρουν τα πάνω-κάτω στο εκπαιδευτικό σύστημα και καταλήγουμε να φιλονικούμε άσκοπα για θέματα «ταμπού» που οχυρώνουν τις αντιμαχόμενες πλευρές στη γλυκιά θαλπωρή των ιδεοληψιών τους.
Κάπως έτσι ο καυγάς φουντώνει, η όποια συναινετική διάθεση εξατμίζεται, η «κοινωνική ειρήνη» απειλείται κι άλλη μια ευκαιρία για εξορθολογισμό του συστήματος έστω σε επιμέρους – πολύ συγκεκριμένα και πολύ προβληματικά – σημεία του, πάει περίπατο.
Η επίκληση στις «ιερές αγελάδες» της μεταπολίτευσης, όπως το πανεπιστημιακό άσυλο, το «άρθρο 16» του συντάγματος κοκ, έχει επιτελέσει για άλλη μια φορά το έργο της.
Η συνέχεια γνωστή: η ένταση σιγά-σιγά ξεθυμαίνει και οι «πρωταγωνιστές», που στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελούν αδιαπραγμάτευτες μειοψηφίες χωρίς κουλτούρα διαλόγου και δυστυχώς χωρίς αναφορά στο σήμερα, αποσύρονται στα «κάστρα» τους εξουθενωμένοι αλλά και «ικανοποιημένοι» καθώς μπορεί να μην κέρδισαν τίποτα αλλά δεν έχασαν και τίποτα.
Κι όλα αυτά μέχρι την επόμενη φορά, που θα ξαναδούμε το ίδιο έργο να επαναλαμβάνεται με μαθηματική ακρίβεια.
Έχουμε ανάγκη από συγκεκριμένες και στοχευμένες αλλαγές σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού μας συστήματος που θα φέρουν στην πρώτη γραμμή την αξιολόγηση του προσωπικού, την αποκεντρωμένη και αυτόνομη λειτουργία των ιδρυμάτων, την επένδυση στην έρευνα και την τεχνολογία.
Στο μεταξύ, και όσο εξακολουθούμε να παίζουμε αυτό το παιχνίδι «μηδενικού αθροίσματος» γύρω από το εκπαιδευτικό μας σύστημα:
- η Ελλάδα σκοράρει χαμηλά στους διεθνείς δείκτες αξιολόγησης των ΑΕΙ κατέχοντας ταυτόχρονα το παγκόσμιο ρεκόρ εκπαιδευτικής μετανάστευσης σε ξένα πανεπιστήμια
- οι στρατιές νέων άνεργων πτυχιούχων πολλαπλασιάζονται
- η ελληνική οικογένεια εισπράττει κακής ποιότητας εκπαιδευτικές υπηρεσίες με αποτέλεσμα να εξωθείται στην παραπαιδεία και να αιμορραγεί οικονομικά
- οι εκπαιδευτικοί μένουν αναξιοποίητοι και κακοπληρωμένοι
- οι – έστω – ισχνές δημόσιες δαπάνες για την παιδεία κατασπαταλώνται χωρίς να φέρνουν αποτελέσματα
- τα σχολεία λειτουργούν με «τρύπες» στο διδακτικό προσωπικό όταν στα χαρτιά η αναλογία εκπαιδευτικών προς μαθητές είναι 1/17
Αυτή είναι μια στρατηγική ήττας για τη χώρα μας. Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι δε μπορούμε να συνεχίσουμε άλλο έτσι.
Έχουμε ανάγκη από συγκεκριμένες και στοχευμένες αλλαγές σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού μας συστήματος που θα φέρουν στην πρώτη γραμμή την αξιολόγηση του προσωπικού, την αποκεντρωμένη και αυτόνομη λειτουργία των ιδρυμάτων, την επένδυση στην έρευνα και την τεχνολογία.
Δε μπορούμε να σπαταλάμε κρίσιμο διαπραγματευτικό κεφάλαιο σε μάχες οπισθοφυλακής, όπως η συζήτηση για το άσυλο ή για το «άρθρο 16» που έτσι κι αλλιώς λίγο έχουν να κάνουν με την ποιότητα του εκπαιδευτικού μας προϊόντος.
Έχουμε ανάγκη από μια νέα προσέγγιση στο ζήτημα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Μια προσέγγιση που έχοντας προχωρήσει σε μια ορθολογική ιεράρχηση των εκπαιδευτικών προτεραιοτήτων και χωρίς να λειτουργεί μαξιμαλιστικά θα θέτει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τις πλέον κρίσιμες και επείγουσες αλλαγές. Αλλαγές ουσίας οι οποίες χωρίς να διεγείρουν αρνητικά αντανακλαστικά θα είναι σε θέση με τη σειρά τους να «απασφαλίσουν» αλυσιδωτές αντιδράσεις στο χώρο της Παιδείας.
