Ομιλία στη Βουλή κατά την πρόταση δυσπιστίας του ΠΑΣΟΚ προς την Κυβέρνηση
Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι,
Το ΠΑΣΟΚ και ο Γ. Παπανδρέου αποφασίσαμε να ανοίξουμε μια νέα εποχή στην πολιτική μας ζωή δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για να συμμετέχουμε στη δημόσια συζήτηση για τα μεγάλα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα που απασχολούν τη χώρα μας και την ελληνική κοινωνία.
Αποφασίσαμε να ανταποκριθούμε στο κοινό αίσθημα των πολιτών και να δημιουργήσουμε πλατιές συναινέσεις και συγκλίσεις στα θέματα που αφορούν τη λειτουργία του πολιτικού μας συστήματος, στο εθνικό θέμα της Παιδείας, και πολλά άλλα.
Μάλιστα για το σκοπό αυτό, στο πλαίσιο της αναθεώρησης του Συντάγματος, καταθέσαμε για συζήτηση δεκάδες ενδιαφέρουσες και προοδευτικές προτάσεις που αφορούν στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, με την ελπίδα ότι θα στέρξετε να υποστηρίξετε ορισμένες από αυτές.
Μάταια όμως. Αντ’ αυτού είδαμε μια πολιτική παράταξη απ’ τα παλιά. Μια παλιά, κλασική συντηρητική παράταξη κόντρα στις διακηρύξεις του αρχηγού της περί μεσαίου χώρου.
Οι απροσχημάτιστες μεθοδεύσεις, οι απαράδεκτες πιέσεις εναντίον της ελεύθερης βούλησης των βουλευτών, κυριάρχησαν σ’ αυτή την κορυφαία κατά τα άλλα διαδικασία.
Δεν κάνατε δεκτή ούτε μία πρόταση, ούτε μία φράση. Απαξιώσατε την αναθεωρητική διαδικασία, την υπονομεύσατε μόνοι σας και την καταστήσατε απόλυτα προσχηματική.
Φορέσατε εδώ και λίγα χρόνια το προσωπείο του «καλού ΠΑΣΟΚ» και αποκτήσατε τελικά μια άκρως αμφιλεγόμενη, δισυπόστατη και γι΄ αυτό επικίνδυνη προσωπικότητα: από τη μια το προσωπείο του καλού ΠΑΣΟΚ, με τη ρητορική μάλιστα του ΠΑΣΟΚ, κι από την άλλη ο πραγματικός σας εαυτός, αυτός της συντηρητικής παράταξης όπως τη γνωρίζουμε δεκαετίες τώρα.
Μια τέτοια προσχηματική λοιπόν διαδικασία δεν είναι αποδεκτή. Όχι μόνο από εμάς. Από τους πολίτες. Έχασε μια ευκαιρία η χώρα και η πολιτική μας ζωή για αλλαγές που είναι αναγκαίες για τη δύσκολη πορεία της μέσα στη νέα παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα.
Και η αιτία είστε εσείς.
Φορέσατε εδώ και λίγα χρόνια το προσωπείο του «καλού ΠΑΣΟΚ» και αποκτήσατε τελικά μια άκρως αμφιλεγόμενη, δισυπόστατη και γι΄ αυτό επικίνδυνη προσωπικότητα: από τη μια το προσωπείο του καλού ΠΑΣΟΚ, με τη ρητορική μάλιστα του ΠΑΣΟΚ, κι από την άλλη ο πραγματικός σας εαυτός, αυτός της συντηρητικής παράταξης όπως τη γνωρίζουμε δεκαετίες τώρα.
Φαίνεται αυτό άλλωστε κι από τη μέχρι σήμερα κυβερνητική σας διαδρομή. Λειτουργείτε σε κενό αέρος. «Μεταρρυθμίζετε» διαρκώς.
Τι έχετε όμως μεταρρυθμίσει πραγματικά που να οδηγεί την Ελλάδα και τους πολίτες στη νέα εποχή; Ποιες αλλαγές έχουν γίνει στη χώρα τα τελευταία χρόνια που να νομιμοποιούν τη χρήση του όρου «μεταρρύθμιση»;
Εγώ τουλάχιστον ξέρω μόνο μία: την επέκταση του ωραρίου των καταστημάτων κατά 1 ώρα τις καθημερινές και 2 ώρες τα Σάββατα. Κατά τα άλλα, ουδέν.
Ένα πράγμα κάνετε. Διαχειρίζεστε επικοινωνιακά, επιτυχώς πρέπει να πω, την ανικανότητά σας να προχωρήσετε με γοργά βήματα στη νέα εποχή.
Σας χαρακτηρίζει ένδεια ιδεών, σχεδίου και πολιτικής. Την Ελλάδα σήμερα τη χαρακτηρίζει η στασιμότητα. Και στασιμότητα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, στην εποχή της ταχύτητας δυστυχώς σημαίνει οπισθοδρόμηση. Οπισθοδρόμηση με αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων, με αναδιανομή του πλούτου σε βάρος των ασθενέστερων.
Σας χαρακτηρίζει ένδεια ιδεών, σχεδίου και πολιτικής. Την Ελλάδα σήμερα τη χαρακτηρίζει η στασιμότητα. Και στασιμότητα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, στην εποχή της ταχύτητας δυστυχώς σημαίνει οπισθοδρόμηση.
Αποτελούν οπισθοδρόμηση τα κλειστά πανεπιστήμια. Πριν οκτώ μήνες ανακοινώσατε, χωρίς να καταθέσετε, το νόμο-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Τον πήρατε πίσω έντρομοι γιατί διαπιστώσατε ότι δεν περιείχε ουσιαστικές ρυθμίσεις για την αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου.
Είναι εντυπωσιακό ότι το αρχικό σας σχέδιο περιείχε χοντρικά τρία πράγματα. Τρεις ουσιαστικά ρυθμίσεις:
1) για τους «αιώνιους φοιτητές»
2) το άσυλο
3) και για τη λίστα των συγγραμμάτων μαζί με την πρόβλεψη για τους οργανισμούς των πανεπιστημίων.
Και αναρωτιέται φυσικά η πανεπιστημιακή κοινότητα, καθηγητές και φοιτητές, αλλά και οι ίδιοι οι γονείς:
- Τι γίνεται με την υποχρηματοδότηση του Πανεπιστημίου και τη ρητή σας δέσμευση για 5% στην Παιδεία από την πρώτη χρονιά;
- Τι γίνεται με την αυτοδιοίκηση των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων;
- Τι γίνεται με την κατάργηση του αναχρονιστικού ενός και μοναδικού συγγράμματος;
- Τι γίνεται με την αξιολόγηση; Με την έρευνα; Με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου στην περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας;
- Τι κάνετε από τότε;
Με κλειστά τα πανεπιστήμια, κάθε τόσο η Υπουργός Παιδείας ανοιγοκλείνει το συρτάρι απειλώντας με την κατάθεση του νόμου-πλαίσιο.
Ευτυχώς η ακαδημαϊκή κοινότητα διακρίνεται για την ορθή της κρίση και τη δυναμική της παρουσία στο χώρο του δημόσιου Πανεπιστημίου και ζητάει, είτε με την κίνηση των 1.000 πανεπιστημιακών είτε μέσω των πρυτάνεων, λύσεις εδώ και τώρα.
Χρησιμοποιείτε το εθνικό ζήτημα της Παιδείας για προεκλογικούς λόγους.
Ευτυχώς η ακαδημαϊκή κοινότητα διακρίνεται για την ορθή της κρίση και τη δυναμική της παρουσία στο χώρο του δημόσιου Πανεπιστημίου και ζητάει, είτε με την κίνηση των 1.000 πανεπιστημιακών είτε μέσω των πρυτάνεων, λύσεις εδώ και τώρα.
Στο κατεξοχήν εθνικής σημασίας θέμα της Παιδείας έχετε σοβαρό έλλειμμα. Χάσατε διαπραγματευτικό κεφάλαιο. Χάσατε την πυξίδα των πραγματικών και αναγκαίων μεταρρυθμίσεων που έχουν ανάγκη όλες οι βαθμίδες
Λύσεις όμως από ποιον; Από μια κυβέρνηση που έχει κατασπαταλήσει τις διαπραγματευτικές της δυνατότητες σε άσκοπες μάχες οπισθοφυλακής που ελάχιστα αφορούν το σήμερα και τις ανάγκες του;
Στο κατεξοχήν εθνικής σημασίας θέμα της Παιδείας έχετε σοβαρό έλλειμμα. Χάσατε διαπραγματευτικό κεφάλαιο. Χάσατε την πυξίδα των πραγματικών και αναγκαίων μεταρρυθμίσεων που έχουν ανάγκη όλες οι βαθμίδες του εκπαιδευτικού μας συστήματος προκειμένου να γίνει πιο δίκαιο, πιο σύγχρονο, πιο αποτελεσματικό.
Προβάλετε μάλιστα πολλές φορές το επιχείρημα ότι κάποια στιγμή ο διάλογος πρέπει να τελειώνει ώστε να προχωρούμε σε δράσεις. Σωστά. Μακάρι να ήταν έτσι. Συμβαίνει όμως το αντίθετο. Διότι όταν τορπιλίζετε από μόνοι τη διαδικασία του διαλόγου ανοίγοντας διαρκώς νέα, ανώφελα μέτωπα στην εκπαίδευση, τότε κάθε άλλο παρά μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι έχουμε μια κυβέρνηση που προχωρά με σύνεση, σχέδιο και σωστή ιεράρχηση των προτεραιοτήτων στις αναγκαίες αλλαγές στην εκπαίδευση.
Το αποδεικνύει η συμπεριφορά σας στο θέμα της βάσης του 10. Την ώρα που στον έβδομο όροφο του ΥΠΕΠΘ κάναμε διάλογο για το νόμο-πλαίσιο, η κα. Υπουργός στον όγδοο όροφο υπέγραφε στο γραφείο της την απόφαση για τη βάση του 10.
Αυταρχικά, αιφνιδιαστικά, βίαια, απέναντι σε χιλιάδες νέους και τις οικογένειές τους.
Έτσι αντιλαμβάνεστε εσείς το διάλογο και τη συνεννόηση. Και εν πάσει περιπτώσει, μελετήσατε σε βάθος αυτό το μέτρο; Έχετε στα χέρια σας μια αναλυτική μελέτη για τις συνέπειές του. Όχι. Τότε γιατί το κάνατε;
Ευτυχώς η εκπαιδευτική κοινότητα διακρίνεται για το αίσθημα ευθύνης απέναντι στους νέους και τις οικογένειές τους. Έτσι έγινε με την απεργία των δασκάλων το Φθινόπωρο. Έτσι γίνεται σήμερα με τους ακαδημαϊκούς δασκάλους.
Η ελληνική κοινωνία απαιτεί και δικαιούται να έχει ένα αναβαθμισμένο δημόσιο πανεπιστήμιο. Κι εσείς πώς απαντάτε; Με φιλελεύθερες απλουστεύσεις.
Όμως εσείς σφυρίζετε αδιάφορα όταν η συζήτηση έρχεται στα πραγματικά προβλήματα. Κι επειδή αδυνατείτε να πάρετε μια ουσιαστική πρωτοβουλία για την Παιδεία, μπερδεύετε, για λόγους μικροπολιτικούς, την Παιδεία με το άσυλο, τις κάμερες, τους κουκουλοφόρους και τα θέματα ασφάλειας και τάξης.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η ελληνική κοινωνία απαιτεί και δικαιούται να έχει ένα αναβαθμισμένο δημόσιο πανεπιστήμιο.
Κι εσείς πώς απαντάτε; Με φιλελεύθερες απλουστεύσεις που επιχειρούν να υπερβούν το πρόβλημα της προϊούσας απαξίωσης του δημόσιου πανεπιστημίου με τη λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων παρουσιάζοντάς τα ως πανάκεια.
Τι πραγματικά επιδιώκετε; Μπορείτε να μας απαντήσετε με σαφήνεια για το αν συμφωνείτε με τη δημιουργία ενός ενιαίου εθνικού συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης το οποίο θα λειτουργεί με κανόνες τέτοιους που θα διασφαλίζουν ότι η παιδεία συνιστά δημόσιο κοινωνικό αγαθό;
Σας καλούμε λοιπόν έστω και τώρα να εκδηλώσετε πνεύμα συναίνεσης, να σκύψετε πάνω απ’ τα πραγματικά προβλήματα του δημόσιου πανεπιστημίου και να το απεγκλωβίσετε από την κρίση που με την αδιάλλακτη στάση σας δημιουργήσατε. Σας καλούμε να υιοθετήσετε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για το δημόσιο πανεπιστήμιο.
Η πρότασή μας είναι σαφής και απηχεί τις πραγματικές ανάγκες και τους προβληματισμούς του πλέον υγιούς τμήματος της ακαδημαϊκής κοινότητας:
1. Λέμε ναι στο δημόσιο πανεπιστήμιο.
Εμείς πιστεύουμε σε ένα δημόσιο πανεπιστήμιο που θα συνδυάζει τις σημερινές κορυφαίες κατακτήσεις των ελληνικών ΑΕΙ, (ίση πρόσβαση, δημόσιος χαρακτήρας και δωρεάν παιδεία), με τα πλεονεκτήματα μιας ουσιαστικής αυτοδιοίκησης (την ευελιξία, το νεωτερισμό και την ταχύτητα).
2. Υιοθετούμε το ανεξάρτητο, ελεύθερο και αυτόνομο πανεπιστήμιο.
Απορρίπτουμε το πανεπιστήμιο-κρατική υπηρεσία. Τα ΑΕΙ δεν μπορεί να λειτουργούν σαν νομαρχίες ή εφορίες.
3. Θέλουμε ορθολογική αύξηση της δημόσιας χρηματοδότησης.
Η αύξηση της χρηματοδότησης είναι αναγκαία προϋπόθεση της μεταρρύθμισης των ελληνικών πανεπιστημίων. Σε συνδυασμό όμως με την εισαγωγή ενός νέου, απλού και διαφανούς συστήματος κατανομής και διαχείρισης της δημόσιας χρηματοδότησης, που θα προβλέπει τη σαφή σύνδεση των δαπανών με τις στρατηγικές και επιχειρησιακές επιδιώξεις κάθε ιδρύματος και ακαδημαϊκής μονάδας.
4. Θέλουμε την εισροή εναλλακτικών πόρων.
Τα ΑΕΙ πρέπει να είναι σε θέση να αντλούν και πρόσθετους πόρους από μη κρατικές πηγές (κοινωνικούς και επαγγελματικούς φορείς, τοπική αυτοδιοίκηση, ιδρύματα, εισφορές αποφοίτων κλπ). Η ανώτατη παιδεία απαιτεί πόρους και έχουμε την υποχρέωση να άρουμε όλα τα εμπόδια στη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων.
5. Πιστεύουμε στις προγραμματικές συμφωνίες με το κράτος και την απεμπλοκή από το δημόσιο λογιστικό.
Θέλουμε τα ΑΕΙ να καταρτίζουν και να σχεδιάζουν τον προϋπολογισμό τους, να διαχειρίζονται την περιουσία τους, τη μισθοδοσία τους, να διεκδικούν πόρους.
6. Διασυνδέουμε το πανεπιστήμιο με την αγορά εργασίας και την ελληνική επιχείρηση.
Να δώσουμε κίνητρα και να δημιουργήσουμε εργαλεία για δομημένες εταιρικές σχέσεις μεταξύ των πανεπιστημίων και της επιχειρηματικής κοινότητας. Θέλουμε ένα πανεπιστήμιο που θα παρέχει το σωστό συνδυασμό δεξιοτήτων και ικανοτήτων για την αγορά εργασίας.
7. Προκρίνουμε την αξιολόγηση του διδακτικού και ερευνητικού έργου.
Πιστεύουμε σ’ ένα ποιοτικό, μη μηχανιστικό σύστημα αξιολόγησης, το οποίο όχι μόνο θα καταγράφει το πανεπιστημιακό έργο αλλά και θα ενθαρρύνει την ποιοτική γνώση έναντι της ευκολίας και της ρουτίνας.
8. Δίνουμε έμφαση στην Έρευνα και την Εξωστρέφεια.
Η ενίσχυση της έρευνας είναι μονόδρομος προκειμένου τα πανεπιστήμιά μας να βρεθούν στη διεθνή πρωτοπορία και η ελληνική κοινωνία να μεγιστοποιήσει τα οφέλη από την επένδυσή της στη γνώση.
9. Λέμε όχι στο ένα μοναδικό σύγγραμμα.
Θέλουμε να δώσουμε στους φοιτητές τη δυνατότητα της επιλογής και του συνδυασμού των πηγών τους, και να επενδύσουμε στις βιβλιοθήκες.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι της συμπολίτευσης,
Η πολιτική σας μέχρι σήμερα αναλώνεται σε μια αποτυχημένη διαχείριση της καθημερινότητας χωρίς σχέδιο και όραμα. Και το κυριότερο, ο μεταρρυθμιστικός σας οίστρος βρίσκεται σε λάθος κατεύθυνση. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Δίνετε λάθος μάχες γιατί δεν υπηρετείτε το στόχο που έχει ανάγκη και προτάσσει η ελληνική κοινωνία.
Είναι πια ξεκάθαρο πως έχετε χάσει το διαπραγματευτικό κεφάλαιο που είναι κρίσιμο και απαραίτητο για τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Η ελληνική κοινωνία δε μπορεί να ανέχεται πλέον τον ψευδομεταρρυθμισμό και την αλαζονεία σας. Και το ΠΑΣΟΚ δε μπορεί να αγνοεί την κραυγή της κοινωνίας.
