H αποδιάρθρωση της ΕΛΑΣ και το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από νέα φαινόμενα εγκληματικότητας (οργανωμένο έγκλημα, εμπορία ανθρώπων, διεθνής τρομοκρατία κλπ) που παράγονται από τις μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, την αποξένωση, τις νέες ανισότητες που προκαλούν η φτώχεια, η εξαθλίωση και ο φανατισμός, αλλά ακόμα και από τη ραγδαία τεχνολογική ανάπτυξη και την αποϊδεολογικοποίηση που ρευστοποιεί “αξίες” και συμπεριφορές.
Τα νέα αυτά φαινόμενα απειλούν την ασφάλεια του πολίτη στην καθημερινή του ζωή ενώ ταυτόχρονα είναι σε θέση να απειλήσουν και τη διεθνή ασφάλεια και να ανατρέψουν τις προτεραιότητες της διεθνούς κοινότητας.
Η εκτενής μεταρρύθμιση που υλοποιήθηκε από το ΠΑΣΟΚ στα σώματα ασφαλείας κατά την περίοδο 1995-2004 καταγράφηκε ως η πλέον ριζοσπαστική των τελευταίων 33 χρόνων στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας.
Στη χώρα μας μετά την έξαρση της εγκληματικότητας που όλοι βιώσαμε με επώδυνο τρόπο στα μέσα της δεκαετίας του ’90, κυρίως λόγω των ανεξέλεγκτων εισροών οικονομικών μεταναστών και της ελλιπούς προετοιμασίας της ελληνικής αστυνομίας να αντιμετωπίσει επαρκώς το φαινόμενο, καταβλήθηκε μια ιδιαίτερα σημαντική και οργανωμένη προσπάθεια από πλευράς των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ με στόχο μια Αστυνομία σύγχρονη και αποτελεσματική και έμφαση στους ακόλουθους άξονες:
1. Αστυνομία κοντά στον πολίτη με σεβασμό στα δικαιώματά του και τις ελευθερίες του, με σεβασμό στο δικαίωμα της ασφάλειας στο σπίτι του, στη γειτονιά του, στην εργασία του.
2. Αστυνομία τεχνολογικά επαρκής, με σύγχρονες μεθόδους διοίκησης, σχεδιασμού και δράσης, με ισχυρό σύστημα διεθνών συνεργασιών και ανταλλαγής τεχνογνωσίας και πληροφοριών.
3. Αστυνομία με επάρκεια στελεχών και αξιοκρατικά κριτήρια αξιολόγησης, με στελέχη καλά εκπαιδευμένα που αντλούν ηθική και υλική ικανοποίηση από το επάγγελμά τους και έχουν κοινωνική αναγνώριση και υποστήριξη.
Η εκτενής μεταρρύθμιση που υλοποιήθηκε από το ΠΑΣΟΚ στα σώματα ασφαλείας κατά την περίοδο 1995-2004 καταγράφηκε ως η πλέον ριζοσπαστική των τελευταίων 33 χρόνων στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας. Η συνέπεια και η επιμονή σ’ αυτούς τους τρεις άξονες πολιτικής έφερε σύντομα (μέχρι και το 2004) και τα αναμενόμενα αποτελέσματα:
1. Μειώθηκε σημαντικά η μικρο-εγκληματικότητα στα αστικά κέντρα και διπλασιάσθηκε η εξιχνίαση των εγκλημάτων ως αποτέλεσμα στοχευμένων πολιτικών παρεμβάσεων, όπως η αύξηση των πεζών περιπολιών και ο θεσμός του «Αστυνομικού της Γειτονιάς».
2. Σημειώθηκε θεαματική κάμψη στα τροχαία ατυχήματα με χαρακτηριστική τη μείωση των θανάτων κατά 35% και των σοβαρών τραυματισμών κατά 52%, χάρη στο πρωτοποριακό πρόγραμμα «ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ».
3. Ιδρύθηκε και λειτούργησε με σημαντικά αποτελέσματα η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων – οι λεγόμενοι «αδιάφθοροι» – της ΕΛΑΣ.
4. Εξαρθρώθηκε πλήρως η 17Ν.
5. Και βεβαίωας η μεγάλη προσπάθεια εκσυγχρονισμού υποδομών, εξοπλισμού και νοοτροπιών που υλοποιήθηκε κατά την περίοδο αυτή οδήγησε στην καθ’ όλα επιτυχή – από άποψη ασφάλειας – διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, και τέλος
Σε μια περίοδο λοιπόν που το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών είχε τρωθεί σημαντικά λόγων των νέων μορφών εγκληματικότητας που έφερε μαζί της η δεκαετία του ’90, η προηγούμενη κυβέρνηση πέτυχε με υπεύθυνο και αποτελεσματικό τρόπο την οικοδόμηση ενός περιβάλλοντος ασφάλειας και ταυτόχρονα σεβασμού των δικαιωμάτων και των ελευθεριών όλων των πολιτών της χώρας.
Η καχυποψία και η απόρριψη από τη μεριά των πολιτών προς την ΕΛΑΣ άρχισαν σταδιακά να δίνουν τη θέση τους στην εμπιστοσύνη και την αξιοπιστία.
Για να μην είμαστε άδικοι οφείλουμε να επαναλάβουμε σε κάθε τόνο ότι η εγκληματικότητα στη μορφή και την έκταση που έχει πάρει στις μέρες μας είναι μια εξαιρετικά σύνθετη υπόθεση.
Πως συγκρίνεται με αυτά τα επιτεύγματα η σημερινή κυβέρνηση της ΝΔ και η ηγεσία του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης;
Για να μην είμαστε άδικοι οφείλουμε να επαναλάβουμε σε κάθε τόνο ότι η εγκληματικότητα στη μορφή και την έκταση που έχει πάρει στις μέρες μας είναι μια εξαιρετικά σύνθετη υπόθεση.
Και για την καταπολέμησή της απαιτείται διαρκής μελέτη και καταγραφή των νέων κοινωνικών τάσεων όσο και συντονισμένες προσπάθειες μεταξύ της Πολιτείας, της Αστυνομίας αλλά και των ίδιων των πολιτών.
Με την κυβέρνηση της ΝΔ όμως συμβαίνουν πρωτοφανή πράγματα στη χώρα, με πλέον εντυπωσιακό την πλήρη κατάρρευση της δημόσιας ασφάλειας. Δυστυχώς η ΝΔ όχι μόνο δεν προσπάθησε να διαφυλάξει το εθνικό κεφάλαιο που κληρονόμησε στον τομέα της ασφάλειας, αλλά έσπευσε να το κατασπαταλήσει.
Tα τελευταία τρία χρόνια η ΝΔ εξέθρεψε ξανά τον κομματισμό στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης τραβώντας μια θλιβερή διαχωριστική γραμμή με το πρόσφατο παρελθόν, που η αξιοκρατία είχε αρχίσει να γίνεται ο κανόνας και όχι η εξαίρεση στα σώματα ασφαλείας.
Μήνες τώρα κρούουμε τον κώδωνα του κινδύνου. Οι διωκτικές αρχές δεν προσφέρονται για μικροκομματική εκμετάλλευση. Κι όμως τα τελευταία τρία χρόνια η ΝΔ εξέθρεψε ξανά τον κομματισμό στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης τραβώντας μια θλιβερή διαχωριστική γραμμή με το πρόσφατο παρελθόν, που η αξιοκρατία είχε αρχίσει να γίνεται ο κανόνας και όχι η εξαίρεση στα σώματα ασφαλείας. Με αποτέλεσμα η συνοχή, η εμπειρία και η σωρευμένη γνώση πολλών εκπαιδευμένων στελεχών να μείνουν τελικά αναξιοποίητες.
Φτάσαμε έτσι σε λίγες μέρες να έχουμε πολλαπλές επιθέσεις σε αστυνομικά τμήματα, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους αστυνομικούς και φυσικά πολύ περισσότερο στους πολίτες.
Φτάσαμε στο σημείο μια νέα μορφή τρομοκρατίας να δηλώνει ξανά παρούσα με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη χώρα.
Φτάσαμε στο σημείο η εγκληματικότητα να διογκώνεται συνεχώς δημιουργώντας ένα γενικευμένο αίσθημα ανασφάλειας στους πολίτες και αναπαράγοντας τα γνωστά από το πολύ μακρινό παρελθόν φοβικά σύνδρομα της κοινωνίας.
Δε φρόντισε η ΝΔ αν μη τι άλλο να πράξει το αυτονόητο: αφού δεν ήταν σε θέση να σχεδιάσει μια νέα αντι-εγκληματική πολιτική, τουλάχιστον να διατηρήσει τη συνέχεια του κράτους.
Η ηγεσία του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης λειτούργησε σαν ταύρος σε υαλοπωλείο σε ένα χώρο που απαιτεί τρία πράγματα: λεπτούς χειρισμούς, μεθοδική δουλειά και λιγοστές δηλώσεις. Έπραξε τα ακριβώς αντίθετα και οδήγησε σε αποδιάρθρωση την ΕΛΑΣ.
