Μια πρόταση για τις νέες αξίες του ΠΑΣΟΚ
Άρθρο στο Βήμα της Κυριακής
Η κρίση που ταλαιπωρεί το ΠΑΣΟΚ δεν είναι κρίση προσώπων. Είναι πρωτίστως κρίση πολιτικής. Κρίση αξιών. Κρίση που αφορά στην αδυναμία εκπροσώπησης των βαθύτερων αναγκών και επιθυμιών των σύγχρονων Ελλήνων και Ελληνίδων από έναν φορέα που επί δεκαετίες ήξερε πώς να συντονίζεται με τα βαθύτερα «θέλω» της ελληνικής κοινωνίας.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι έχουμε να κάνουμε με μια ριζικά διαφορετική κοινωνική πραγματικότητα από αυτή που μάθαμε να αναλύουμε και να αντιμετωπίζουμε τα προηγούμενα χρόνια.
Σήμερα οι αγώνες απέναντι στη ξένη εξάρτηση, το έλλειμμα δημοκρατίας, τη φτώχεια και τις βαθιές κοινωνικές ανισότητες έχουν σε μεγάλο βαθμό δικαιωθεί.
Σήμερα οι αγώνες απέναντι στη ξένη εξάρτηση, το έλλειμμα δημοκρατίας, τη φτώχεια και τις βαθιές κοινωνικές ανισότητες έχουν σε μεγάλο βαθμό δικαιωθεί. Κι όμως εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε το ίδιο πολιτικό λεξιλόγιο, το ίδιο πολωτικό ύφος και τις ίδιες κοινωνικές αναφορές με 30 χρόνια πριν.
H κοινωνία έχει πάει μπροστά ερήμην της πολιτικής. Κι εμείς έχουμε μείνει πίσω, κολλημένοι στα αμφιθέατρα της δεκαετίας του ’70.
Η ταξική ανάλυση σκοντάφτει μπροστά στους πολλαπλούς ρόλους και τις εναλλασσόμενες ταυτότητες που μας επιφυλάσσει η καθημερινότητα.
Η επέκταση της καταναλωτικής πίστης προσφέρει μια ψευδαίσθηση ευημερίας ακόμη και στα χαμηλότερα κοινωνικο-οικονομικά στρώματα.
Η παραδοσιακή διαιρετική τομή μεταξύ προνομιούχων και μη προνομιούχων έχει ξεφτίσει.
Η παραδοσιακή διαιρετική τομή μεταξύ προνομιούχων και μη προνομιούχων έχει ξεφτίσει και η πραγματική σύγκρουση έχει μεταφερθεί μεταξύ των ευνοημένων και των αγνοημένων του συστήματος.
Η ίδια η Πολιτική λόγω του πλουραλισμού της πληροφορίας αλλά και των δικών της ελλειμμάτων έχει χάσει σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα που είχε παλιά να πείθει την κοινωνία ότι μπορεί να αποτελέσει έναν αξιόπιστο φορέα θετικών αλλαγών.
Όλα αυτά συνθέτουν ένα εξαιρετικά προβληματικό και θολό τοπίο ιδιαίτερα για ένα κόμμα με έντονες κοινωνικές αναφορές όπως το ΠΑΣΟΚ. Η έξοδος από την κρίση επιβάλλει κατά τη γνώμη μου πρώτα και πάνω απ’ όλα μια σοβαρή και βαθιά αξιακή αναθεώρηση.
Οι διαχρονικές μας αξίες πρέπει να συνδεθούν ξανά με τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Και πάνω σε αυτές τις επικαιροποιημένες αξίες πρέπει να ξαναχτίσουμε τις πολιτικές μας θέσεις, τις κοινωνικές μας συμμαχίες και τους στρατηγικούς μας στόχους.
Οι διαχρονικές μας αξίες πρέπει να συνδεθούν ξανά με τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.
Στο ιδεολογικοπολιτικό πλαίσιο προβληματισμού για το ΠΑΣΟΚ της νέας εποχής που κατέθεσα πριν λίγες μέρες στους τρεις υποψηφίους για τη θέση του Προέδρου, επιχειρώ ένα παράτολμο αλλά αναγκαίο βήμα: την επικαιροποίηση και συμπλήρωση των διαχρονικών αξιών και αρχών του διακηρυκτικού κειμένου της 3ης του Σεπτέμβρη.
Πλάι στο αίτημα για κοινωνική απελευθέρωση πρέπει να θέσουμε το αίτημα των πολιτών για αυτοπραγμάτωση και αυτοεκπλήρωση.
Το αίτημα για ισότητα πρέπει σήμερα να αρθρωθεί ΚΑΙ ως απαίτηση των αποκλεισμένων και των φτωχών για ένταξη σε βασικούς κοινωνικούς και οικονομικούς θεσμούς, ειδικά στην αγορά εργασίας.
Η εργασία, το κύριο μέσο για την ανάπτυξη της προσωπικότητας του ανθρώπου και την μείωση των οικονομικών ανισοτήτων, χρειάζεται να εξυψωθεί σε σύγχρονη θεμελιώδη αξία για την οποία αγωνιζόμαστε.
Η εργασία, το κύριο μέσο για την ανάπτυξη της προσωπικότητας του ανθρώπου και την μείωση των οικονομικών ανισοτήτων, χρειάζεται να εξυψωθεί σε σύγχρονη θεμελιώδη αξία για την οποία αγωνιζόμαστε.
Το αίτημα για αλληλεγγύη στο πλαίσιο μιας ομοιογενούς κοινωνίας συνοδεύεται πλέον από το αίτημα για εμπιστοσύνη και ανεκτικότητα στο πλαίσιο μιας μαζικής, πλουραλιστικής και πολυπολιτισμικής κοινωνίας.
Το διαχρονικό και πάντα επίκαιρο αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη συμπληρώνεται από τη λαϊκή απαίτηση για ίσες δυνατότητες στο πλαίσιο ενός σύγχρονου κράτους δικαίου με πλήρεις εγγυήσεις και διεύρυνση ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.
Τέλος η συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της λαϊκής κυριαρχίας συμπληρώνεται από την αναδιανομή της πολιτικής δύναμης υπέρ των αποκλεισμένων νέων κοινωνικών ομάδων, και το αίτημα για εθνική ανεξαρτησία πλέον εκφράζεται ως αίτημα για διεύρυνση των ορίων της εθνικής επιρροής στην Ευρώπη και τα Βαλκάνια.
Η αξιακή αυτή αναβάπτιση αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση και στρατηγική ανάγκη για την επανατοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ στον πολιτικο χάρτη της χώρας.
