Internet: Ένα νέο «πολιτικό οικοσύστημα»
Άρθρο στην ελληνική έκδοση του Economist και την Αγορά Ιδεών
Η είσοδος του διαδικτύου στην καθημερινότητά μας την τελευταία δεκαετία έχει αλλάξει ριζικά τους «όρους του παιχνιδιού» για την πολιτική, την ενημέρωση, και την εκπαίδευση σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο. Είναι τόσο σαρωτικές και πυκνές αυτές οι αλλαγές παγκοσμίως στο πεδίο της διαδικτυακής επικοινωνίας ώστε να μπορούμε να μιλάμε με ασφάλεια για τη σημαντικότερη ίσως επανάσταση στην ιστορία του ανθρώπινου λόγου μετά την ανακάλυψη της τυπογραφίας.
- Οι πολιτικοί έχουμε κερδίσει ένα εξαιρετικά χρήσιμο κανάλι άμεσης, διαδραστικής και εξατομικευμένης επικοινωνίας με τους πολίτες, το οποίο όμως ταυτόχρονα αποτελεί και πρέπει να χρησιμοποιείται και ως ένα εργαλείο «αδυσώπητου» ελέγχου των πεπραγμένων μας.
- Τα ΜΜΕ έχουν πάψει προ πολλού να παίζουν το ρόλο του αποκλειστικού «πυλωρού» της ενημέρωσης που έχει στη διάθεσή της η κοινή γνώμη, με συνέπεια να δέχονται και τα ίδια πλέον τον αυστηρό έλεγχο και την κριτική των «πολιτών-δημοσιογράφων».
- Η εκπαιδευτική διαδικασία έχει βρει έναν ασύγκριτο σύμμαχο στην αναζήτηση και διασταύρωση πηγών, τη συνέχιση της διδασκαλίας και εκτός του σχολικού χώρου, την άμεση ανταλλαγή πληροφοριών και ευρημάτων.
Οι άπειρες εφαρμογές του διαδικτύου έχουν ουσιαστικά επαναπροσδιορίσει το ρόλο και τις δυνατότητες που έχουμε ως πολίτες, λειτουργώντας σε μεγάλο βαθμό απελευθερωτικά και χειραφετητικά για όλους τους χρήστες του.
Κι όμως αυτές οι αλλαγές μόλις τώρα αρχίζουν να γίνονται αντιληπτές στη χώρα μας. Ο πολιτικός κόσμος και η δημόσια διοίκηση τις αντιμετωπίζουν με αμηχανία και σε μεγάλο βαθμό άγνοια της πραγματικής κοσμογονίας που συντελείται κάθε λεπτό που περνάει. Οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί με καχυποψία και, ως ένα βαθμό, ανταγωνιστική διάθεση. Η εκπαιδευτική κοινότητα με απελπιστικά αργούς ρυθμούς ενσωμάτωσης των τεράστιων δυνατοτήτων του διαδικτύου στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Το μήνυμα προς όλους μας είναι απλό: Το διαδίκτυο διαμορφώνει μέρα με τη μέρα ένα νέο πρότυπο ενεργού «πολίτη-ακτιβιστή» που είναι σε θέση να συνδέσει με περισσή ευκολία τον offline με τον online κόσμο στο πλαίσιο ενός νέου «πολιτικού οικοσυστήματος».
Είναι ο πολίτης που επιθυμεί και μπορεί να πάρει τη ζωή στα χέρια του, πηγαίνοντας κόντρα σε παραδοσιακές δομές και ιεραρχίες, διεκδικώντας καλύτερες και ποιοτικότερες υπηρεσίες από το Δημόσιο, περισσότερη λογοδοσία και διαφάνεια από το πολιτικό σύστημα, πιο υπεύθυνη, δεοντολογική και διαφοροποιημένη ενημέρωση από τα ΜΜΕ.
Μπροστά σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνουν ταχύτατα οι τεχνολογικές εξελίξεις, το κρίσιμο ερώτημα για μας τους πολιτικούς δε μπορεί παρά να είναι ένα: πως καλύπτουμε το χαμένο έδαφος ως προς την ενσωμάτωση του διαδικτύου στα δημόσια πράγματα της χώρας με τρόπο άμεσο και ριζοσπαστικό;
Προσωπικά εμπνέομαι από το παράδειγμα των λογισμικών ανοιχτού κώδικα που είναι προσβάσιμα και διαθέσιμα σε όλους. Αυτή είναι η καινοτομία που πρέπει να εισάγουμε στη δημόσια διοίκηση μέσω του Internet και των εφαρμογών του ώστε όλες οι δημόσιες υπηρεσίες να γίνουν πιο αποτελεσματικές, φιλικές και ανοιχτές απέναντι στον δημόσιο έλεγχο.
Χρειαζόμαστε ένα πρωτοπόρο και ρηξικέλευθο «freedom of information act» που θα αλώσει τα πανύψηλα τείχη της ελληνικής γραφειοκρατίας με πολιορκητικό κριό τις νέες τεχνολογίες και το internet. Ένα σύστημα ελεύθερης διαδικτυακής πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα, στη δημόσια πληροφορία, μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για περισσότερη διαφάνεια και λογοδοσία εκ μέρους της πολιτικής, με αλυσιδωτές αντιδράσεις στην ίδια την ποιότητα της δημοκρατίας μας (καλύτερη δημοσιογραφία, πιο ενημερωμένοι πολίτες κοκ). Οι ισχύοντες νόμοι πολύ απλά δεν αρκούν.
Σε κοινωνίες άλλωστε όπως η δική μας, η λύση η οποία θα είναι σε θέση να πυροδοτήσει μια διαδικασία ντόμινο που θα συμπαρασύρει μια σειρά από παθογένειες της δημόσιας διαπλεκόμενης ζωής, δε μπορεί παρά να έρθει έξω από τις υπάρχουσες δομές. Η «αδιαμεσολάβητη επικοινωνία» πρέπει να γίνει το σύνθημα όλων μας αν θέλουμε να πετύχουμε ένα καίριο πλήγμα στο τέρας της πανταχού παρούσας ελληνικής υστέρησης. Το διαδίκτυο είναι εκεί και μας περιμένει. Ας το αγκαλιάσουμε! (597)
