H κυβέρνηση έχει χάσει κάθε έλεγχο της αγοράς
Ομιλία στην ολομέλεια της Βουλής για το Ν/Σ του ΥΠΑΝ για την ίδρυση της Υπηρεσίας Εποπτείας της Αγοράς
Κύριε Πρόεδρε, ειλικρινώς αισθάνομαι –και θέλω να το εκδηλώσω- απογοήτευση για αυτά που άκουσα προηγουμένως από τον παριστάμενο Υφυπουργό Ανάπτυξης. Είναι κρίμα μία κυβέρνηση, η οποία πήρε πριν από ένα χρόνο μία καινούργια εντολή, να κάνει εδώ εξιστόρηση της οικονομικής ιστορίας του τόπου τις δύο προηγούμενες 10ετίες. Είναι κρίμα πραγματικά.
Θέλω να πω, επίσης, ότι η επικοινωνία έχει τα όριά της. Προφανώς ο κ. Βλάχος είναι αποδέκτης εισηγήσεων επικοινωνιολόγων, οι οποίοι αντί να ασχοληθούν με τα προβλήματα της πολιτικής και της κοινωνίας, ασχολούνται με τους τρόπους με τους οποίους θα ξεγελάσουν τον κόσμο.
Η πραγματικότητα, κύριε Υπουργέ, είναι αδυσώπητη. Πρέπει να το αντιληφθείτε. Παραβιάζεται το λαϊκό αίσθημα με αυτά τα οποία εδώ περιγράφετε. Παραβιάζεται και το αίσθημα των συναδέλφων της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίοι δεν γράφονται να μιλήσουν, για να υπερασπιστούν το νομοσχέδιό σας.
Θέλω να σας πω ότι πολιτικά έχετε ηττηθεί. Είστε πολιτικά ηττημένοι. Δεν έχετε τη δυνατότητα να διαχειριστείτε την οικονομία. Δεν έχετε τη δυνατότητα να διαχειριστείτε τη σωστή λειτουργία της αγοράς. Έχετε χάσει το παιχνίδι. Και νομίζω ότι είναι πολύ κατάλληλος ο χρόνος να αποχωρήσετε, διότι κάθε μέρα που παραμένετε στην εξουσία, δημιουργείτε και άλλα προβλήματα και προσθέτετε δεινά στον τόπο, στη χώρα.
Κύριε Πρόεδρε, υπάρχουν ορισμένα ζητήματα, τα οποία είναι λυμένα, νομίζω, τουλάχιστον στο χώρο το δικό μας. Στο δίλημμα, αγορά ή κράτος, εμείς απαντούμε ότι χρειάζονται κανόνες, οι οποίοι καθορίζουν τη λειτουργία της αγοράς. Κι ένας βασικός κανόνας για τη λειτουργία της αγοράς είναι ο ανταγωνισμός, ο οποίος υπήρξε μάλιστα –όπως και η Επιτροπή Ανταγωνισμού- μια από τις σημαίες της Νέας Δημοκρατίας πριν από το 2004. Με βάση αυτό το στοιχείο, το κρίσιμο στοιχείο του ανταγωνισμού, πιστεύουμε ότι οι αγορές πρέπει να λειτουργούν με τρόπο υγιή και για το καλό των επιχειρήσεων και για το καλό των καταναλωτών.
Ψηφίστηκε ένας νόμος πριν από περίπου τριάντα χρόνια. Στη συνέχεια αυτός ο νόμος τροποποιήθηκε σε διάφορες χρονικές φάσεις. Λειτούργησε ο νόμος; Ο νόμος λειτούργησε. Λειτούργησε ο ανταγωνισμός στην ελληνική αγορά; Θα απαντήσω, ναι και όχι. Σε ορισμένες περιπτώσεις ναι, σε ορισμένες περιπτώσεις όχι. Διαχρονικά.
Ωστόσο, τα τελευταία σχεδόν πέντε χρόνια συνέβη κάτι μοναδικό, κάτι ανεπανάληπτο. Έχουμε μία συνολική εκτόξευση των τιμών των βασικών αγαθών και υπηρεσιών στη χώρα άνευ προηγουμένου.
Εάν εγώ είμαι ανακριβής, κύριοι συνάδελφοι, παρακαλώ πολύ να συμβουλευτείτε τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας για να δείτε ότι όλα τα αγαθά τα τελευταία χρόνια έχουν πάρει τον ανήφορο. Και μάλιστα, με έναν τρόπο κατακόρυφο προς τα επάνω.
Γιατί έγινε αυτό στη χώρα; Τι απαντάει η Κυβέρνηση; Η Κυβέρνηση απαντάει ότι φταίνε οι διεθνείς συγκυρίες. Έτσι, λοιπόν, φθάσαμε στο σημείο να είμαστε η δεύτερη χώρα σε ακριβότερα τρόφιμα στην Ευρώπη. Για ποιο λόγο άραγε; Ποιος λόγος συντρέχει για να είναι η Ελλάδα η πιο ακριβή χώρα στην Ευρώπη στα τρόφιμα; Υπάρχει απάντηση σ’ αυτό; Θα τη δώσετε; Ποιος τη δίνει; Οι επικοινωνιολόγοι με τα 41 μέτρα; Ποιος δίνει αυτή την απάντηση;
Γιατί αυτή τη στιγμή η Ελλάδα είναι η έβδομη πιο ακριβή χώρα στο καλάθι της ενέργειας; Υπάρχει απάντηση γι’ αυτό; Γιατί αυτή τη στιγμή η αμόλυβδη βενζίνη έχει καπέλο περίπου 10 λεπτά και γιατί, κύριε Υπουργέ δεν βάζετε επιτέλους ανώτατη τιμή στα καύσιμα αφού ξέρετε ότι γίνεται μία ληστεία; Ξέρετε ότι γίνεται λεηλασία σε βάρος του οικογενειακού εισοδήματος. Γνωρίζετε ότι κάποιοι κερδοσκοπούν. Συνεπώς γιατί δεν το κάνετε;
Προφανέστατα θα έχετε τους λόγους σας ή δεν θέλετε να μαλώσετε με τους φίλους σας ή ενδεχομένως θέλετε να εισπράττετε περισσότερο Φ.Π.Α. Ενδεχομένως αυτή είναι η πολιτική σας. Ό,τι και να είναι νομίζω ότι κανείς συνάδελφος εδώ μέσα σε οποιαδήποτε πτέρυγα και αν ανήκει δεν το ανέχεται αυτό. Το ανέχεστε εσείς μόνο, το ανέχεται η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Και βέβαια όλα αυτά γίνονται όταν έχουμε αυξήσεις στις διεθνείς τιμές. Διότι όταν έχουμε μειώσεις διεθνών τιμών όπως πρόσφατα, κύριε Πρόεδρε που μειώθηκε 40% το αργό πετρέλαιο ξέρετε πόσο μειώθηκε η αμόλυβδη, 13%. Για ποιο λόγο;
Λέει ο κύριος Υπουργός ότι η βενζίνη δεν ακολουθεί τη μείωση του μπρέντ. Σωστό είναι αυτό αλλά είναι 40 με 13; Δηλαδή, τρεις φορές πάνω αυτή η διαφορά; Σε ποια χώρα γίνονται αυτά; Τι απαντάτε;
Σήμερα η Ελλάδα φθάνει να έχει την έκτη ακριβότερη αμόλυβδη στην Ευρώπη, το ακριβότερο πετρέλαιο κίνησης στην Ευρώπη, πάρα πολύ ακριβό πετρέλαιο θέρμανσης στην Ευρώπη και τώρα τελευταία τα έχετε κάνει ρόϊδο και με το φυσικό πετρέλαιο όπου έχουμε αυξήσεις της τάξεως του 45% ενώ θα έπρεπε να υπάρχουν κίνητρα για να ενθαρρυνθεί ο πολίτης, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, να χρησιμοποιήσουν το φυσικό αέριο.
Τι συμβαίνει, λοιπόν, στη χώρα; Γιατί στις δέκα μειώσεις στα καύσιμα περνάνε οι τρεις μόνο στον τελικό καταναλωτή; Για ποιο λόγο γίνεται αυτό; Τι φταίει σ’ αυτή τη χώρα;
Υπάρχουν απαντήσεις και υπάρχουν καθαρές απαντήσεις στο βαθμό βέβαια που υπάρχει ασκούμενη πολιτική που απαντά σ’ αυτές τις στρεβλώσεις της αγοράς. Και εσείς δεν έχετε πολιτική ενώ θα μπορούσατε να τα λύσετε αυτά τα θέματα.
Υπάρχουν τα εξής ζητήματα: Σε ό,τι αφορά τα καύσιμα δεν τολμάτε να καθαρίσετε ένα καρτέλ το οποίο λειτουργεί σε επίπεδο πέντε, έξι επιχειρήσεων. Είναι ντροπή γιατί αυτοί ήδη έχουν κλέψει από τον Ιούλιο που άρχισε η πτώση του βαρελιού του πετρελαίου, της πρώτης ύλης, έχουν κλέψει πάνω από 300.000.000 υπό τα όμματά σας.
Να βάλετε, λοιπόν, τώρα ανώτατη τιμή, κύριε Υπουργέ, να μειώσετε τα καύσιμα 10 λεπτά, την αμόλυβδη βενζίνη, και να τελειώνουμε. Αυτό είναι δική σας απόφαση, μία απλή υπουργική απόφαση. Χρειάζεται βεβαίως πολιτική βούληση και πρωτίστως χρειάζεται να έχετε πολιτική για τα ζητήματα αυτά.
Σε ό,τι αφορά τα τρόφιμα και τα υπόλοιπα είδη τα πράγματα είναι επίσης πολύ καθαρά. Έχουμε μία ολιγοπωλιακή δομή στην οικονομία. Το 60%-70% της αγοράς ελέγχεται από εξήντα, εκατό επιχειρήσεις. Είναι κακό αυτό; Όχι, δεν είναι κατ’ ανάγκη κακό το να υπάρχουν μεγάλες επιχειρήσεις. Δεν είναι κατ’ ανάγκη κακό η ελληνική οικονομία και η ελληνική αγορά να διαθέτει ισχυρές επιχειρήσεις, ούτε είναι κακό οι επιχειρήσεις να είναι κερδοφόρες. Αντιθέτως, σημαίνει μία οικονομία ανθούσα.
Το πρόβλημα, όμως, είναι αλλού. Οι επιχειρήσεις αυτές ασκούν τη λειτουργία του ανταγωνισμού με βάση το νόμο; Μήπως παραβιάζουν τη δύναμή τους, μήπως κάνουν κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης που έχουν στην αγορά; Μήπως οι επιχειρήσεις αυτές έχουν μεταξύ τους εναρμονισμένες συμπεριφορές και δημιουργούν καρτέλ;
Η απάντηση σε όλες τις περιπτώσεις είναι ναι. Θέλετε να πούμε παραδείγματα; Νομίζω ότι σε όλο το φάσμα της αγοράς ισχύει ότι υπάρχει κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης την οποία διαπιστώνουν και οι πιο αγράμματοι άνθρωποι εκτός από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και τον Πρόεδρό της και τους αρμοδίους Υπουργούς.
Και το ερώτημα πάλι είναι γιατί, για ποιο λόγο δεν τα διαπιστώνετε αυτά και δεν τα καυτηριάζετε και πολιτικά και να τα επιβάλλετε με κυρώσεις νομικά. Και ξέρετε τι σημαίνει νομική κύρωση, κύριε Υπουργέ. Ξέρετε τι σημαίνει να επιβληθεί ένα μεγάλο πρόστιμο που είναι ίσο με τον ετήσιο τζίρο, με τον ετήσιο κύκλο μιας επιχείρησης.
Πείτε μου σας παρακαλώ πολύ με πιο τρόπο θα επιβληθεί νομιμότητα σ’ αυτή τη χώρα; Υπάρχει ο νόμος 703, το άρθρο 1 και 2. Τι λένε αυτά τα άρθρα; Λένε ότι όποια επιχείρηση κάνει κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, τιμωρείται. Όποιες επιχειρήσεις έχουν εναρμονισμένες πρακτικές, τιμωρούνται. Αυτά τα δύο πολύ απλά πράγματα τα οποία χρειάζονται έρευνα από την αρμόδια επιτροπή και όμως δεν το κάνετε.
Απλώς, παρατηρείτε και παίρνετε μετά 41 μέτρα τα οποία και εσείς ο ίδιος πιστεύω ότι θα λέτε μέσα σας πως δεν έχουν καμία αξία. Τι θα πει 41 μέτρα; Είναι αστεία πράγματα. Σε μία ελεύθερη οικονομία που λειτουργεί με βάση συγκεκριμένους νόμους που έχουμε Ευρωπαϊκό Δίκαιο ενσωματωμένο στο Εθνικό έρχεστε και βάζετε άλλα 41 μέτρα; Πού υπάρχουν αυτά;
Και γιατί εν πάση περιπτώσει από τη μέρα που πήρατε αυτά τα 41 μέτρα από το Φλεβάρη μέχρι σήμερα δεν είχαμε μία πτώση στις τιμές των προϊόντων, ή έστω σταθεροποίηση. Η διεθνής τιμή του σιταριού έπεσε 35% και εδώ εσείς ο ίδιος πριν από λίγες μέρες εγκρίνατε αυξήσεις σε υποπροϊόντα σίτου.
Τα γαλακτοκομικά προϊόντα έχουν πέσει στην Ευρώπη 10% και 12% τα γαλακτοκομικά από πρόβιο γάλα. Και εδώ έχουμε αυξήσεις 4% τις τελευταίες μέρες του Σεπτέμβρη.
Σε ποια χώρα, λοιπόν, γίνονται αυτά; Με ποιες ηγεσίες και με ποιες πολιτικές; Προβληματιστείτε για όλα αυτά και μην μας φέρνετε σήμερα εδώ ένα νομοσχέδιο το οποίο δεν υπερασπίζεται η παράταξή σας.
Φέρνετε ένα νομοσχέδιο για την εποπτεία λέτε της αγοράς. Μα, υπάρχουν αντιφάσεις και αντινομίες γιατί η εποπτεία της αγοράς ανήκει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Αυτή είναι το καθ’ ύλην θεσμικό όργανο από το νόμο να ελέγχει τις αγορές για παραβατικές συμπεριφορές. Σε ποιες εποπτείες αναφέρεστε εσείς; Μήπως θέλετε να επαναφέρετε τον αγορανομικό κώδικα που τον αναμορφώσατε προσφάτως; Αφορά ένα πολύ μικρό μέρος της αγοράς, τα κηπευτικά φάρμακα και κάποια άλλα πράγματα.
Τι νόημα έχει αυτό που πάτε να κάνετε με τριακόσιους εργαζόμενους καινούργιους με Ειδικό Γραμματέα, με Γραμματείες, με μισό εκατομμύριο κόστος κάθε χρόνο, με 4-5 εκατομμύρια για την ίδρυση της υπηρεσίας αυτής. Τι είναι όλα τούτα; Και πιστεύετε ότι με αυτά θα ελέγξετε τις αγορές και τη λειτουργία τους; Για όνομα του Θεού.
Εγώ σας καλώ να κάνετε κάτι πολύ απλό, να ενεργοποιηθείτε άμεσα και να παραπέμψετε παραδειγματικά ορισμένες επιχειρήσεις που παραβιάζουν επιδεικτικά το νόμο. Επίσης, να τους καλέσετε όλους άμεσα με μαστίγιο και απειλή την εφαρμογή του νόμου για να μειωθούν οι τιμές στη χώρα στα καύσιμα τουλάχιστον 10 λεπτά. Να βάλετε πλαφόν και 8% με 10% στα τρόφιμα τώρα. Αν δεν το κάνετε και συνεχίζετε με τα 41 μέτρα τα οποία δεν είχαν κανένα απολύτως αποτέλεσμα για την εποπτεία της αγοράς, να είστε βέβαιοι ότι για μια ακόμη φορά θα είστε αποτυχημένοι στον έλεγχο της ακρίβειας και θα καταδικαστείτε από το λαό.
Σας ευχαριστώ.
