Internet και social media: Ένα νέο «πολιτικό οικοσύστημα»
Παρέμβαση στην ημερίδα του Ινστιτούτου Επικοινωνίας για τα social media
- Η είσοδος του διαδικτύου και των social media στην καθημερινότητά μας την τελευταία δεκαετία έχει αλλάξει ριζικά τους «όρους του παιχνιδιού» σε 3 επίπεδα: την πολιτική, την ενημέρωση, και την εκπαίδευση. Είναι τόσο σαρωτικές και πυκνές αυτές οι αλλαγές παγκοσμίως στο πεδίο της διαδικτυακής επικοινωνίας ώστε να μπορούμε να μιλάμε με ασφάλεια για τη σημαντικότερη ίσως επανάσταση στην ιστορία του ανθρώπινου λόγου μετά την ανακάλυψη της τυπογραφίας.
- Οι πολιτικοί έχουμε κερδίσει ένα εξαιρετικά χρήσιμο κανάλι άμεσης, διαδραστικής και εξατομικευμένης επικοινωνίας με τους πολίτες, το οποίο όμως ταυτόχρονα αποτελεί και πρέπει να χρησιμοποιείται και ως ένα εργαλείο «αδυσώπητου» ελέγχου των πεπραγμένων μας.
- Η περίπτωση του Ομπάμα εδώ, τόσο προεκλογικά όσο και μετεκλογικά, είναι ενδεικτική, ως προς την πρωτοποριακή πολιτική χρήση του διαδικτύου. Προεκλογικά κατάφερε να αξιοποιήσει το διαδίκτυο σαν ένα πρώτης τάξεως πολιτικό εργαλείο κινητοποίησης, χρηματοδότησης, διαφάνειας και βεβαίως ενημέρωσης. Αλλά και μετεκλογικά βλέπουμε ότι έκανε κυριολεκτικά άλματα στο λεγόμενο e-government τόσο με τη νέα ιστοσελίδα του λευκού οίκου όσο και με το πρωτοποριακό site recovery.gov στο οποίο κάθε αμερικανός μπορεί να ελέγξει τη ροή των χρημάτων του πακέτου των 800 δις για την έξοδο της χώρας από την κρίση…Μακάρι αντίστοιχη διαφάνεια και λογοδοσία να εφάρμοζε και στα καθ’ ημάς ο κ. Καραμανλής και η κυβέρνησή του με τα περίφημα 28 δις!!!
- Οι άπειρες εφαρμογές του διαδικτύου έχουν ουσιαστικά επαναπροσδιορίσει το ρόλο και τις δυνατότητες που έχουμε ως πολίτες, λειτουργώντας σε μεγάλο βαθμό απελευθερωτικά και χειραφετητικά για όλους τους χρήστες του.
- Κι όμως αυτές οι αλλαγές μόλις τώρα αρχίζουν να γίνονται αντιληπτές στη χώρα μας. Δυστυχώς, ακόμη και σήμερα ο πολιτικός κόσμος και η δημόσια διοίκηση αντιμετωπίζει το ιντερνετ και τα social media με αμηχανία και σε μεγάλο βαθμό άγνοια της πραγματικής κοσμογονίας που συντελείται κάθε λεπτό που περνάει. Οι δημοσιογραφικοί οργανισμοί με καχυποψία και, ως ένα βαθμό, ανταγωνιστική διάθεση. Η εκπαιδευτική κοινότητα με απελπιστικά αργούς ρυθμούς ενσωμάτωσης των τεράστιων δυνατοτήτων του διαδικτύου στην εκπαιδευτική διαδικασία.
- Το μήνυμα προς όλους μας είναι απλό: Το διαδίκτυο διαμορφώνει μέρα με τη μέρα ένα νέο πρότυπο ενεργού «πολίτη-ακτιβιστή» που είναι σε θέση να συνδέσει με περισσή ευκολία τον offline με τον online κόσμο στο πλαίσιο ενός νέου «πολιτικού οικοσυστήματος».
- Είναι ο πολίτης που επιθυμεί και μπορεί να πάρει τη ζωή στα χέρια του, πηγαίνοντας κόντρα σε παραδοσιακές δομές και ιεραρχίες, διεκδικώντας καλύτερες και ποιοτικότερες υπηρεσίες από το Δημόσιο, περισσότερη λογοδοσία και διαφάνεια από το πολιτικό σύστημα, πιο υπεύθυνη, δεοντολογική και διαφοροποιημένη ενημέρωση από τα ΜΜΕ, καλύτερη εξυπηρέτηση σε τιμές και ποιότητα από τις επιχειρήσεις.
- ΠΑΣΟΚ ΚΑΙ ΝΕΑ ΜΕΣΑ: το κόμμα μας έχει κάνει ένα πολύ οργανωμένο εγχείρημα για την αξιοποίηση των Νέων Μέσων. Το ίδιο έχει αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, για την αξιοποίηση των Νέων Μέσων στην καθημερινή πολιτική δουλειά (πχ wikipolitics). Ωστόσο θεωρώ πολύ σημαντικό ότι το ΠΑΣΟΚ, παρότι προηγείται με μεγάλη διαφορά από τα άλλα κόμματα στην αξιοποίηση των Νέων Μέσων, απέφυγε συνειδητά να δείξει διαθέσεις καπελώματος. Η μεγαλύτερη δύναμη του ΠΑΣΟΚ στα Νέα Μέσα που θα φανεί πιο πολύ στην πορεία προς τις εκλογές, είναι ότι 100δες φίλοι του έχουν αυτόνομη δραστηριότητα χωρίς αυστηρές κομματικές γραμμές και υποδείξεις… Άλλοτε με κριτική διάθεση και άλλοτε με υποστηρικτική κατεύθυνση, μας δίνουν δύναμη, ιδέες, φρεσκάδα, κανάλια επικοινωνίας με τους νεώτερους πολίτες.
- Και εγώ ο ίδιος εμπιστεύομαι τις τεράστιες τεχνολογικές δυνατότητες και ευκολίες των social media. Μπορείτε για παράδειγμα να παρακολουθήσετε τις δημόσιες εμφανίσεις μου στην προσωπική μου σελίδα στο youtube ή να ενημερωθείτε για τις δραστηριότητές μου καθημερινά στο τουίτερ.
- Σε κάθε περίπτωση βέβαια, τα social media είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο και σημαντικότερο από μια πλατφόρμα προώθησης της αναγνωρισιμότητας ή της δημόσιας εικόνας ενός πολιτικού. Όποιος αφιερώσει λίγο χρόνο, θα αντιληφθεί ότι η έκφραση καταναλωτών ή ομάδων καταναλωτών μέσα από τα Νέα Μέσα, είναι μια προωθητική δύναμη, που θα ενισχύσει το ελληνικό καταναλωτικό κίνημα και θα αποτελέσει δύναμη ανάσχεσης για τα καρτέλ ή τις κυβερνήσεις που αφήνουν την αγορά στα χέρια των κερδοσκόπων. Έχω δει επίσης ενδιαφέροντα blogs και γνώμες για την απίστευτη ιστορία των φωτοβολταϊκών. Ψάχνοντας στο Internet και στα Νέα Μέσα, βρίσκω μεγάλες σε αριθμό καταχωρίσεις, αλλά και πολύ τεκμηριωμένες τοποθετήσεις που αφορούν το ενεργειακό ζήτημα της χώρας. Το μεγαλύτερο μέρος των τοποθετήσεων για το λιθάνθρακα, έγινε μέσα από τα Νέα Μέσα, που συνέδεσαν πολλές τοπικές κοινωνίες. Αυτές δεν θα είχαν βρει πρόσφορο τρόπο επικοινωνίας μεταξύ τους, εάν δεν υπήρχαν τα Νέα Μέσα.
- Μπροστά σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνουν ταχύτατα οι τεχνολογικές εξελίξεις, το κρίσιμο ερώτημα για μας τους πολιτικούς δεν μπορεί παρά να είναι ένα: πως καλύπτουμε το χαμένο έδαφος ως προς την ενσωμάτωση του διαδικτύου στα δημόσια πράγματα της χώρας με τρόπο άμεσο και ριζοσπαστικό;
- Προσωπικά εμπνέομαι από το παράδειγμα των λογισμικών ανοιχτού κώδικα που είναι προσβάσιμα και διαθέσιμα σε όλους. Αυτή είναι η καινοτομία που πρέπει να εισάγουμε στη δημόσια διοίκηση μέσω του Internet και των εφαρμογών του ώστε όλες οι δημόσιες υπηρεσίες να γίνουν πιο αποτελεσματικές, φιλικές και ανοιχτές απέναντι στον δημόσιο έλεγχο.
- Χρειαζόμαστε ένα πρωτοπόρο και ρηξικέλευθο «freedom of information act» που θα αλώσει τα πανύψηλα τείχη της ελληνικής γραφειοκρατίας με πολιορκητικό κριό τις νέες τεχνολογίες και το internet. Ένα σύστημα ελεύθερης διαδικτυακής πρόσβασης στα δημόσια έγγραφα, στη δημόσια πληροφορία, μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για περισσότερη διαφάνεια και λογοδοσία εκ μέρους της πολιτικής, με αλυσιδωτές αντιδράσεις στην ίδια την ποιότητα της δημοκρατίας μας (καλύτερη δημοσιογραφία, πιο ενημερωμένοι πολίτες κοκ). Οι ισχύοντες νόμοι πολύ απλά δεν αρκούν.
- Σε κοινωνίες άλλωστε όπως η δική μας, η λύση η οποία θα είναι σε θέση να πυροδοτήσει μια διαδικασία ντόμινο που θα συμπαρασύρει μια σειρά από παθογένειες της δημόσιας διαπλεκόμενης ζωής, δε μπορεί παρά να έρθει έξω από τις υπάρχουσες δομές. Η «αδιαμεσολάβητη επικοινωνία» πρέπει να γίνει το σύνθημα όλων μας αν θέλουμε να πετύχουμε ένα καίριο πλήγμα στο τέρας της πανταχού παρούσας ελληνικής υστέρησης. Το διαδίκτυο είναι εκεί και μας περιμένει. Ας το αγκαλιάσουμε!
