Πράσινη Ανάπτυξη: εργαλείο εξόδου από την κρίση
*Άρθρο στην εφημερίδα ΒΗΜΑ*
Η πρωτοφανής οικονομική κρίση που πλήττει τον πλανήτη, αποκάλυψε ταυτόχρονα τις διαχρονικές και διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει με επώδυνο τρόπο το τέλος της εύκολης ανάπτυξης. Μιας περιόδου μεγέθυνσης της οικονομίας και αύξησης της συλλογικής ευημερίας, η οποία πέρα από την υπερχρέωση κράτους και ιδιωτών, βασίστηκε επίσης στη συνειδητή διεύρυνση του οικολογικού ελλείμματος της χώρας.
Είναι γνωστές, θλιβερές και απογοητευτικές οι επιδόσεις της χώρα μας στον αγώνα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι η Ελλάδα σήμερα για κάθε μονάδα ΑΕΠ παράγει 41% περισσότερες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου σε σχέση με την ΕΕ-15, έχει τη μεγαλύτερη εξάρτηση από πετρέλαιο σε όλη την Ευρώπη των 25 και όπως πάει δεν πρόκειται να πιάσει το στόχο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα αδυνατεί να εφαρμόσει κίνητρα για την εξοικονόμηση ενέργειας και την εισαγωγή ΑΠΕ στον οικιακό τομέα.
Γίνεται πλέον εύκολα αντιληπτό ότι, με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση να έχει καταφέρει ένα ισχυρό πλήγμα στο σύνολο των κρατών της ΕΕ και τους παραδοσιακούς τομείς της οικονομίας, απαιτείται άμεσα η ανατροπή του ισχύοντος αναπτυξιακού μοντέλου. Η οικονομική ανάκαμψη μπορεί να προέλθει μόνο μέσα από τη δημιουργία και προώθηση νέων αναπτυξιακών εργαλείων, που θα συνδυάζουν την οικονομική μεγέθυνση με την προστασία του περιβάλλοντος.
Ο τομέας της πράσινης οικονομίας είναι μια τέτοια επιλογή.
Η πράσινη οικονομία δεν αποτελεί εκκεντρική πολυτέλεια, όπως θέλουν να την παρουσιάζουν ορισμένοι για να λοιδορήσουν και να γελοιοποιήσουν τους εκπροσώπους της, αλλά αναπτυξιακό μονόδρομο. Ιδιαίτερα για χώρες όπως η Ελλάδα, οι οποίες αντιμετωπίζουν βαθμιαία τον κορεσμό παραδοσιακών τομέων οικονομικής ανάπτυξης και ταυτόχρονα διαθέτουν ένα τεράστιο και αναξιοποίητο δυναμικό φυσικού πλούτου και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Βρισκόμαστε λοιπόν μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση. Πώς, υπό συνθήκες κρίσης, θα θέσουμε και πάλι σε κίνηση την αναπτυξιακή διαδικασία.
Πώς θα πετύχουμε και πάλι μια διατηρήσιμη ισχυρή ανάπτυξη ικανή να μας βγάλει από την ύφεση, να δημιουργήσει νέες θέσεις απασχόλησης και θετική ψυχολογία στην αγορά, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ένα δίκαιο και βιώσιμο μέλλον για τους νέους της γενιάς των 700 ευρώ και τις μελλοντικές γενιές
Πώς η εύκολη ανάπτυξη που χαρακτήρισε την οικονομία μας μεταπολιτευτικά θα αντικατασταθεί από μια οικονομία υψηλής παραγωγικότητας και υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Με τους παραδοσιακούς μηχανισμούς παραγωγής πλούτου να έχουν εξαντλήσει τη δυναμική τους και με την «πράσινη επανάσταση» να βρίσκεται προ των πυλών, η Ελλάδα δεν πρέπει παρά να επενδύσει στην πράσινη οικονομία. Να υποστηρίξει τη δημιουργία μιας νέας βιομηχανίας αιχμής με επίκεντρο την περιβαλλοντική προστασία, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προώθηση μιας νέας ενεργειακής πολιτικής.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ, την οποία παρουσίασε επισήμως την Πέμπτη ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κος Γιώργος Παπανδρέου, στηρίζεται σε ένα καινοτόμο μακροχρόνιο αναπτυξιακό σχεδιασμό, στο επίκεντρο του οποίου βρίσκονται οι επενδύσεις στην πράσινη οικονομία και οι μεταρρυθμίσεις στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει το περιβάλλον και την ενέργεια.
Στρατηγικός στόχος είναι η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και η σταδιακή μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί με δύο βασικούς τρόπους α) την εξοικονόμηση ενέργειας και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στα κτίρια του δημόσιου, εμπορικού και οικιακού τομέα, και β) την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής βιομηχανίας και των ΑΠΕ με στόχο την παραγωγή του 20% της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε 15 χρόνια από σήμερα. Ταυτόχρονα θεμελιώδης συνιστώσες της πράσινης ανάπτυξης αποτελούν επίσης η ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών για τη βιομηχανία, η επίλυση του ζητήματος της ανακύκλωσης και των σκουπιδιών, η σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων, η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και η ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας.
Για όλα αυτά απαιτούνται μεγάλες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε συνδυασμό με ριζικές αλλαγές στη φορολογία και το εκπαιδευτικό σύστημα, ειδικά σε ό,τι αφορά τον προσανατολισμό της έρευνας και της καινοτομίας. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το ΕΣΠΑ χρειάζεται να αναδιαρθρωθούν πλήρως έτσι ώστε να αφιερωθεί μεγαλύτερο μερίδιο σε πράσινες δράσεις. Αυτό το οποίο απαιτείται πάνω απ’ όλα όμως είναι μια βαθιά αλλαγή φιλοσοφίας και νοοτροπίας. Ένας νέος τρόπος αντιμετώπισης της οικολογίας, της ανάπτυξης του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος. Ας κατανοήσουμε ότι κάνουμε τα πρώτα βήματα μιας νέας εποχής. Έχουμε την ευκαιρία ως Έλληνες να πρωταγωνιστήσουμε σε αυτήν. Απαιτείται ταχεία και αποφασιστική δράση. Ας μη χάσουμε ξανά το τρένο.
