Έως 4067%!!! η ψαλίδα παραγωγού-καταναλωτή στην αγορά τροφίμων
Συνέντευξη τύπου για θέματα κερδοσκοπίας στην αγορά τροφίμων
Δ.Τ. – Αθήνα 9/7/09
Το εύρος της κερδοσκοπίας έως 4067% που συντελείται στην ελληνική αγορά τροφίμων παρουσίασε σήμερα σε συνέντευξη τύπου, ο Πολιτικός Εκπρόσωπος Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Χρυσοχοϊδης. Ένα χρόνο μετά το σκάσιμο της φούσκας στη διεθνή αγορά τροφίμων και την κατάρρευση των τιμών παραγωγού διεθνώς αλλά και στη χώρα μας, οι τιμές καταναλωτή εξακολουθούν να βρίσκονται στα ίδια ή και ελαφρώς υψηλότερα με τα περσινά επίπεδα ενώ οι τιμές παραγωγού έχουν κυριολεκτικά καταβαραθρωθεί. Σύμφωνα με στοιχεία της ΓΕΣΑΣΕ που συνέλεξε και επεξεργάστηκε ο Τομέας Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ, η ετήσια μεταβολή που παρατηρείται στις εθνικές τιμές παραγωγού έχει ως εξής:
Στο μαλακό σιτάρι πέρσι με φέτος, Ιούλιος δηλαδή του ’08 σε σχέση με τον Ιούλιο του ’09, έχουμε μια μείωση της τάξεως του 33% δηλαδή πωλούν οι παραγωγοί το μαλακό σιτάρι 33% φτηνότερα σε σχέση με πέρσι. Στο σκληρό σιτάρι μείωση 13%. Στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο 40% μείωση στην τιμή παραγωγού. Στο κριθάρι 47% μείωση, στο κρέας 13% μείωση, στο αγελαδινό γάλα 23% μείωση, στο ρύζι 29%. Αυτές οι μεγάλες μειώσεις παρατηρούνται στις τιμές παραγωγού.
Την ίδια ώρα, οι λιανικές τιμές στα τελικά προϊόντα βασικών καταναλωτικών αγαθών σημειώνουν σύμφωνα με την ΕΣΥΕ στασιμότητα ή και οριακή άνοδο, ενώ συνολικά η διατροφή παρουσιάζει ετήσια μεταβολή +2,7%.
στα δημητριακά τα οποία εξαρτώνται από το σιτάρι και παρασκευάσματα έχουμε αύξηση 1,3% ενώ στην τιμή παραγωγού έχουν όπως σας είπα 33 και 13% μείωση. Στα κρέατα έχουμε 2,3% αύξηση ενώ έχουμε μείωση 13% την τιμή παραγωγού. Στα γαλακτοκομικά έχουμε μείωση 3,7% ενώ η μείωση στον παραγωγό είναι 23%. Στο ελαιόλαδο έχουμε αύξηση 13,6% σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας, ενώ στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο στην τιμή παραγωγού υπάρχει μια μείωση της τάξεως του 40% δηλαδή περίπου τη μισή τιμή από πέρσι.
Το θλιβερό αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι να διαμορφώνεται στα δύο άκρα της παραγωγικής αλυσίδας ένα τεράστιο εύρος κερδοσκοπίας για τους μεσάζοντες. Συγκεκριμένα και σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Χρυσοχοϊδης, η βιομηχανία τυποποίησης ψωμιού για τοστ επωφελείται ενός περιθωρίου κέρδους έως 4067%, αντίστοιχα στο ρύζι έως 1536%, στα μακαρόνια έως 931,6%, στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο έως 195%, στο γάλα έως 185%, και στο κοτόπουλο έως 212%.
Ο κ. Χρυσοχοϊδης δήλωσε σχετικά: «Ένα χρόνο μετά τα ιστορικά υψηλά στις διεθνείς τιμές των πρώτων υλών, παρατηρούμε ότι παρά τη δραματική μείωση των διεθνών τιμών και των εθνικών τιμών παραγωγού, η ψαλίδα μεταξύ των τιμών παραγωγού και καταναλωτή συνεχώς διευρύνεται με τις τιμές καταναλωτή να μειώνονται ελάχιστα, ή να μένουν στάσιμες ή ακόμη και να αυξάνονται και τις τιμές παραγωγού να έχουν στην κυριολεξία καταβαραθρωθεί. Εδώ τίθεται το μεγάλο ζήτημα της προστασίας του οικογενειακού εισοδήματος από τη μια πλευρά και της προστασίας της ελληνικής παραγωγής από την άλλη πλευρά. Το ερώτημα είναι γιατί η ελληνική κυβέρνηση η οποία βιώνει άμεσο πρόβλημα με την κατάρρευση των τιμών παραγωγού, δεν έχει λάβει μέχρι σήμερα μέτρα. Τι περιμένει;»
Ακολουθεί το απομαγνητοφωνημένο κείμενο της συνέντευξης
Εδώ και 2 περίπου χρόνια εξελίσσεται στο χώρο των τροφίμων ένα ανεξέλεγκτο παιχνίδι κερδοσκοπίας με θύματα αρχικά τους καταναλωτές και πλέον τώρα και τους παραγωγούς των πρώτων υλών.
Υπενθυμίζω ότι ακριβώς πριν από ένα χρόνο η παγκόσμια οικονομία βρέθηκε αντιμέτωπη με τη φούσκα στις διεθνείς τιμές των πρώτων υλών στη γεωργία, με αποτέλεσμα την εκτίναξη σχεδόν σε διπλάσια επίπεδα των λιανικών τιμών τροφίμων. Με θλιβερά φυσικά αποτελέσματα τόσο για τον ανεπτυγμένο όσο και για τον αναπτυσσόμενο κόσμο, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι η ανθρωπότητα περνάει μια περίοδο απαράμιλλης υλικής αφθονίας και πρωτόγνωρης παραγωγικής δυνατότητας.
Πραγματικά πως άλλωστε μπορεί να εξηγήσει κανείς τις εικόνες ντροπής όπου σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες πριν από 12 μήνες οι μισοί δεν είχαν να φάνε, ενώ στις αναπτυγμένες οικονομίες, τα τρόφιμα έγιναν πανάκριβα, συρρικνώνοντας το εισόδημα των μεσαίων και λαϊκών στρωμάτων.
Στην Ελλάδα καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και η ανεπάρκεια της κυβέρνησης, δημιούργησαν μια εκρηκτική κατάσταση ακρίβειας στο ράφι, εκτροχιάζοντας στην κυριολεξία τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Έχουμε άλλωστε αναφερθεί επανειλημμένα στο ζήτημα αυτό.
Με τον ερχομό της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η φούσκα όπως ήταν αναμενόμενο έσκασε.
Ωστόσο ένα χρόνο μετά τα ιστορικά υψηλά στις διεθνείς τιμές των πρώτων υλών, παρατηρούμε ότι παρά τη δραματική μείωση των διεθνών τιμών και των εθνικών τιμών παραγωγού, η ψαλίδα μεταξύ των τιμών παραγωγού και καταναλωτή συνεχώς διευρύνεται με τις τιμές καταναλωτή να μειώνονται ελάχιστα, ή να μένουν στάσιμες ή ακόμη και να αυξάνονται και τις τιμές παραγωγού να έχουν στην κυριολεξία καταβαραθρωθεί.
Με τα στοιχεία που θα σας παρουσιάσουμε σήμερα, θέλουμε να δείξουμε ότι τα δυο άκρα της παραγωγικής αλυσίδας, δέχονται τεράστιες πιέσεις: προς τα κάτω οι παραγωγοί και προς τα πάνω οι καταναλωτές. Οι ενδιάμεσοι κυριολεκτικά κάνουν πάρτι. Οι καταναλωτές υποφέρουν και οι παραγωγοί βλέπουν την παραγωγή τους να αποψιλώνεται και να υποβαθμίζεται.
Όλα αυτά σε συνθήκες ιστορικά χαμηλού πληθωρισμού για τον οποίο σημειωτέον η κυβέρνηση πανηγυρίζει. Δεν λέει όμως τίποτε για την ακρίβεια στα τρόφιμα, γεγονός, που σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ και τη Eurostat, μας κατατάσσει 4η ακριβότερη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση στο καλάθι τροφίμων, ούτε βεβαίως για τη δραματική υποβάθμιση του αγροτικού εισοδήματος.
Οι πιο πρόσφατες διεθνείς τιμές FAO, του διεθνούς Οργανισμού Τροφίμων δηλαδή, τον Ιούνιο του 2009 έχουν ως εξής:
- Ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων που καταρτίζει ο FAO, ήταν στις 152 μονάδες. 30% μείωση σε σχέση με την κορυφή του Ιουνίου του 2008, ένα χρόνο πριν όταν είχε ανέλθει στις 214 μονάδες.
- Ο γενικός δείκτης τιμών δημητριακών ήταν 188 μονάδες 32% κάτω σε σχέση με τις 274 μονάδες του Ιουνίου του 2008.
- Ο γενικός δείκτης τιμών σε λάδια και λίπη ήταν 168 μονάδες, 40% κάτω σε σχέση με πέρσι το Μάιο, όπου ήταν 283 μονάδες.
- Ο γενικός δείκτης τιμών κρέατος ήταν 115 μονάδες, 19% κάτω σε σχέση με το Σεπτέμβριο του 2008 που υπήρχαν 137 μονάδες.
- Ο γενικός δείκτης τιμών στα γαλακτοκομικά ήταν 124 μονάδες, 52% κάτω σε σχέση με τις 241 μονάδες του Ιουνίου του 2008.
Η επίδοση αυτή είναι η χειρότερη των τελευταίων 20 μηνών και προσεγγίζει τη δεύτερη χειρότερη επίδοση της πενταετίας, θα τα δείτε στους πίνακες τους οποίους σας έχουμε δώσει.
Εθνικές Τιμές Παραγωγού
Ιούλιος 2008 Ιούλιος 2009 %
Μαλακό σιτάρι (ψωμί) 0,18/κιλό 0,12/κιλό -33%
Σκληρό σιτάρι (ζυμαρικά 0,22/κιλό 0,19/κιλό -13,6%
Έξτρα παρθένο ελαιόλαδο 3,20/κιλό 1,9/κιλό -40,6%
Κριθάρι (ζωοτροφές) 0,17/κιλό 0,9/κιλό -47,05%
Χοιρινό κρέας 3,10/κιλό 2,70/κιλό -12,9%
Αγελαδινό γάλα 0,45/κιλό 0,35/κιλό -22,22%
Ροδάκινα 0,70-0,90/κιλό 0,40-0,50/κιλό -42,85%
Κοτόπουλο 1,4/κιλό 1,4/κιλό
Ρύζι 0,31/κιλό 0,22-0,25/κιλό έως -29%
Μετά από όλα αυτά να πάμε λίγο στις εθνικές τιμές παραγωγού:
Στο μαλακό σιτάρι πέρσι με φέτος, Ιούλιος δηλαδή του ’08 σε σχέση με τον Ιούλιο του ’09, έχουμε μια μείωση της τάξεως του 33% δηλαδή πωλούν οι παραγωγοί το μαλακό σιτάρι 33% φτηνότερα σε σχέση με πέρσι. Στο σκληρό σιτάρι μείωση 13%. Στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο 40% μείωση στην τιμή παραγωγού. Στο κριθάρι 47% μείωση, στο κρέας 13% μείωση, στο αγελαδινό γάλα 23% μείωση, στο ρύζι 29%. Αυτές οι μεγάλες μειώσεις παρατηρούνται στις τιμές παραγωγού.
Ακούστε τώρα και τις τιμές καταναλωτή. Οι λιανικές τιμές αφού εκτοξεύτηκαν τα τελευταία χρόνια σε δυσθεώρητα ύψη, με πρόσχημα τις μεγάλες αυξήσεις των πρώτων υλών, στη συνέχεια ορισμένες αποκλιμακώθηκαν ελάχιστα, ή δεν αποκλιμακώθηκαν καθόλου, ή σημείωσαν ακόμη και αυξήσεις.
ΠΙΝΑΚΑΣ 2 – Εθνικές Τιμές Καταναλωτή
Αγαθά % ποσοστιαία αύξηση Μάιος ’08 – Μάιος ’09
Δημητριακά-Παρασκευάσματα +1,3%
Κρέατα +2,3%
Γαλακτοκομικά και Αυγά -3,7%
Ελαιόλαδο +13,6%
Φρούτα – Λαχανικά -4,5%
Διατροφή +2,7%
Πηγή ΕΣΥΕ
Ακούστε λοιπόν: στα δημητριακά τα οποία εξαρτώνται από το σιτάρι και παρασκευάσματα έχουμε αύξηση 1,3% ενώ στην τιμή παραγωγού έχουν όπως σας είπα 33 και 13% μείωση. Στα κρέατα έχουμε 2,3% αύξηση ενώ έχουμε μείωση 13% την τιμή παραγωγού. Στα γαλακτοκομικά έχουμε μείωση 3,7% ενώ η μείωση στον παραγωγό είναι 23%. Στο ελαιόλαδο έχουμε αύξηση 13,6% σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας, ενώ στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο στην τιμή παραγωγού υπάρχει μια μείωση της τάξεως του 40% δηλαδή περίπου τη μισή τιμή από πέρσι.
Αυτές είναι οι μεγάλες διαφορές που υπάρχουν μεταξύ της αποκλιμάκωσης των τιμών παραγωγού, οι οποίες έχουν καταρρεύσει στην κυριολεξία, και των τιμών καταναλωτή, οι οποίες είτε διατηρούνται σταθερές, είτε μειώνονται ελάχιστα, ή αυξάνονται παρά τη μεγάλη μείωση τις πρώτες ύλες.
Όλα αυτά επαναλαμβάνω είναι στοιχεία Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας. Με την κυβέρνηση παρατηρητή η οποία κάθε τόσο όπως βλέπετε καλεί εμπόρους και παραγωγούς για συνομιλίες, αλλά χωρίς κανένα απολύτως αποτέλεσμα, παρά μόνο επικοινωνιακούς χειρισμούς.
Εδώ τίθεται το μεγάλο ζήτημα της προστασίας του οικογενειακού εισοδήματος από τη μια πλευρά και της προστασίας της ελληνικής παραγωγής από την άλλη πλευρά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει από τιμοληψίες από υπεύθυνες Οργανώσεις για τις τιμές παραγωγού και του Τομέα Ανάπτυξης ΠΑΣΟΚ για τις τιμές καταναλωτή, τις οποίες παρουσιάσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, προκύπτει μια τεράστια ψαλίδα μεταξύ των πραγματικών τιμών παραγωγού όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί σήμερα και έχουν καταρρεύσει και των τιμών καταναλωτή, όπως αυτές διαμορφώνονται στο ράφι του σούπερ μάρκετ.
ΠΙΝΑΚΑΣ 3 – Ψαλίδα Τιμών Παραγωγού – Καταναλωτή
Αγαθά Παραγωγός Λιανική %
Γάλα φρέσκο/Παστεριωμένο 0,35 /κιλό 1 / lt 185%
Ψωμί Χωριάτικο Φρέσκο 0,12/κιλό 0,80λ/κιλό 567%
Ψωμί Τόστ 0,12/κιλό 5 / κιλό 4067%
Μακαρόνια Νο5 (500γρ) 0,19/κιλό 1,96 / κιλό 931,6%
Χυμός Ροδάκινο 0,40-0,50/κιλό 1,79 / lt 58-347%
Έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο 1,9/lt 5,6 / lt 195%
Χοιρινό Κρέας (πανσέτα) 2,70/κιλό 4,60 / κιλό 70,3%
Κοτόπουλο (νωπό) 1,4 / κιλό 4,38 / κιλό 212,9%
Ρύζι 0,22-0,25/κιλό 3,60 / κιλό 1340-1536%
Πηγή ΓΕΣΑΣΕ – Τομέας Ανάπτυξης ΠΑΣΟΚ
Στο γάλα η ψαλίδα είναι 185% μεταξύ της τιμής παραγωγού και της τιμής καταναλωτή, στο ψωμί 567%, στο ψωμί τοστ 4067%, στα μακαρόνια 931,6%, στους χυμούς 258%, στο ελαιόλαδο 195% και δεν έχει τέλος ο πίνακας ο οποίος σας έχει δοθεί και δείχνει πραγματικά με ποιο τρόπο οι κερδοσκόποι της αγοράς έχουν επιτεθεί στο λαϊκό εισόδημα, λεηλατούν το οικογενειακό εισόδημα, λεηλατούν τους καταναλωτές προς όφελος ορισμένων εκατοντάδων golden boys και ορισμένων πολυεθνικών επιχειρήσεων. Και από την άλλη πλευρά οι τιμές παραγωγού οι οποίες έχουν καταρρεύσει, δημιουργούν προβλήματα επιβίωσης στον κόσμο της υπαίθρου.
Έως 185% στο γάλα, έως 567% στο μαλακό σιτάρι, έως 4067% στο μαλακό σιτάρι και τα αρτοσκευάσματα, έως 931,6% στο σκληρό σιτάρι και τα ζυμαρικά, 347% στους χυμούς, 195% στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο. Αυτή η κατάσταση είναι απαράδεκτη. Γι’ αυτή την κατάσταση φωνάζουμε διαρκώς εδώ και μήνες.
Επιτέλους, έπειτα από πιεστικά αιτήματα της Γαλλίας και ορισμένων άλλων χωρών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποσχέθηκε ότι θα λάβει μέτρα προκειμένου να περιορίσει το ζήτημα της κατάρρευσης των τιμών παραγωγού. Το ερώτημα είναι γιατί η ελληνική κυβέρνηση η οποία βιώνει άμεσο πρόβλημα με την κατάρρευση των τιμών παραγωγού, δεν έχει λάβει μέχρι σήμερα μέτρα. Τι περιμένει;
Και γιατί δεν λαμβάνει επίσης μέτρα για τη λειτουργία του ελεύθερου και υγιούς ανταγωνισμού, ούτως ώστε να μειωθεί αυτή η φοβερά μεγάλη ψαλίδα μεταξύ τιμών παραγωγού και τιμών καταναλωτή; Ευχαριστώ πολύ.
