«Σχεδιάζοντας αλλιώς το αυτοκίνητο, είναι σαν να αλλάζουμε συνολικά το παράδειγμα ζωής»

Ομιλία υπουργού ΥΠΟΜΕΔΙ Μιχάλη Χρυσοχοΐδη σε ημερίδα, με θέμα «Ηλεκτροκίνηση: Νέα Τεχνολογία & Επιχειρηματικές Ευκαιρίες».

Κυρίες και κύριοι,

Είναι μεγάλη τιμή και χαρά, που βρίσκομαι και εγώ εδώ ανάμεσά σας. Δεν είναι πολυπληθής η συνάντηση, αλλά εκτιμώ, ότι είναι πάρα πολύ σημαντική για ένα ζήτημα, για το οποίο το επόμενο χρονικό διάστημα θα ανοίξει πολύ μεγάλη συζήτηση.

Θα ήθελα να σας πω, ότι η ηλεκτροκίνηση στα αυτοκίνητα, στο βαθμό μάλιστα που η φόρτιση γίνεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, φαίνεται μια πραγματικά  εξαιρετική ιδέα. Πρωτίστως, για τους προφανείς περιβαλλοντολογικούς λόγους αποφυγής της ρύπανσης. Η Ελλάδα με τις μεγάλες πληθυσμιακές αστικές συσσωρεύσεις, έχει να ωφεληθεί πολλαπλά, αν κάπως φανταστικά μπορούσαμε να δούμε την Αθήνα με ηλεκτρικές μετακινήσεις.

Σημαντικές τεχνολογικές βελτιώσεις χρειάζονται, πολλές μέριμνες χρειάζονται από την πλευρά της πολιτείας για υποδομές, για να αρχίσει το ηλεκτρικό αυτοκίνητο, να αποτελεί μια πραγματική εναλλακτική λύση, ούτως ώστε να μειώσουμε τη ρύπανση, αλλά και την κατανάλωση τεραστίων ποσοτήτων πετρελαίου, που εισάγουμε πολύ ακριβά στη χώρα μας. Η αυτονομία χρήσης, το δίκτυο σημείων, αλλά και ο χρόνος φόρτισης κυρίως, είναι κάποια σημαντικά ζητήματα. Η διάρκεια ζωής των στοιχείων φόρτισης, όπως επίσης και η μέριμνα της ανακύκλωσης τους. Γιατί κανείς δεν θα ήθελε να αντιμετωπίσει τον εφιάλτη χωματερών από μπαταρίες. Επίσης, η τιμή πώλησης είναι κάτι που πρέπει να δούμε, γιατί όλοι πιστεύουμε, ότι πρέπει να είναι προσιτό και να μην υπερβαίνει την τιμή του συμβατικού αυτοκινήτου.

Δεν απαριθμώ τις δυσκολίες, ούτε τα πλεονεκτήματα. Επισημαίνω τα κύρια, αλλά προφανή, γιατί το επιχείρημά μου δεν είναι ούτε οικονομικό, ούτε τεχνικό, είναι φιλοσοφικό και θα εξηγηθώ στη συνέχεια.

Θέλω να σας πω καταρχήν δυο λόγια, για το τι έχουμε αυτή τη στιγμή στη χώρα μας ως νομοθετικό πλαίσιο. Υπάρχει ο Νόμος 4070/2012 στο άρθρο 114, που προέβλεψε τη δυνατότητα, να λειτουργήσουν σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε πρατήρια καυσίμων. Υπάρχει ο Νόμος 4233/2014, που επέκτεινε την ανωτέρω δυνατότητα σε πάσης φύσεως εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης οχημάτων, όπως συνεργεία αυτοκινήτων, σταθμοί αυτοκινήτων υπαίθριοι ή στεγασμένοι, καθώς επίσης και τα ΚΤΕΟ ιδιωτικά ή δημόσια. Υπάρχει αυτή τη στιγμή σε επεξεργασία απόφαση, που προβλέπεται από τον προηγούμενο Νόμο 4233, για τους όρους και τις προϋποθέσεις σταθμών φόρτισης. Επίσης, θέλω να σας πω, ότι αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων με το Υπουργείο Οικονομικών, ούτως ώστε να οριοθετηθούν τα οικονομικά κίνητρα για την κυκλοφορία των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Υπάρχουν δύο κατηγορίες οχημάτων, όπως ξέρετε, τα υβριδικά και τα αμιγώς ηλεκτρικά. Γίνεται προσπάθεια δίκαιης κατανομής των κινήτρων, ούτως ώστε να γίνουν τα οχήματα προσιτά, υποστηρίζοντας ουσιαστικά το άνοιγμα της αγοράς, αυτές τις νέες τεχνολογίες.

Αναφορικά με τον αριθμό των αυτοκινήτων για το στόχο μέχρι το 2020, η χώρα μας βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε επαφή και διαβούλευση με τους υπόλοιπους ευρωπαίους εταίρους, ώστε να καθορίσουμε τον ακριβή αριθμό, αλλά και τις προϋποθέσεις για το πόσα αυτοκίνητα ηλεκτρικά πρέπει να έχουμε μέχρι το 2020.

Για τη δημιουργία των «έξυπνων πόλεων» υπάρχει συνεργασία του Υπουργείου Υποδομών με το ΥΠΕΚΑ, ώστε να διασαφηνιστούν οι αρμοδιότητες και να καθοριστούν οι ενέργειες, για να ενσωματωθούν οι ανάγκες των ευφυών συστημάτων μεταφορών στις κατευθύνσεις των ευρωπαϊκών προδιαγραφών.

Δέχθηκα την πρόσκλησή σας, γιατί μου φαίνεται ωφέλιμο να μοιραστώ ορισμένες σκέψεις μαζί σας, που αφορούν στην ημερήσια διάταξη, που έχετε στη συνάντησή σας.

Το αυτοκίνητο είναι σύμβολο μιας εποχής, του 20ου αιώνα. Ενός αιώνας ιστορικά σύντομου, απίστευτα σκληρού, όπου οι κοινωνικές διαφορές διευθετήθηκαν με δύο παγκοσμίους πολέμους. Ήταν ένας αιώνας τεχνολογικά επαναστατικός, όπου οι εφευρέσεις και ανακαλύψεις ξεπέρασαν σε πυκνότητα το αντίστοιχο άθροισμα της ανθρώπινης σκέψης.

Το αυτοκίνητο είναι ο θρίαμβος της τεχνολογικής ιδιοφυίας, που καταφέρνει να μετατρέψει σε ατομικό αγαθό, μαζικά προσιτό, την ανάγκη για πολύ γρήγορη μετακίνηση. Η ταχύτητα, η μάχη με το χρόνο είναι τελικά το μέτρο για την οικονομική επιβίωση, στον ανταγωνιστικό, παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας.  Η ταχύτητα έχει γίνει, αν το καλοσκεφθούμε, η βασική επιδίωξη κοινωνικής πολιτικής και ατομικής επιτυχίας. Το περίφημο αποτέλεσμα είναι προϊόν, συνάρτηση ή ψευδαίσθηση ταχύτητας.

Αυτοκίνητο, τηλεόραση , διαδίκτυο καταπίνουν αποστάσεις , μηδενίζουν χρόνο και ζητούν ταχύτητες. Το όριο, ούτε συζητιέται, ούτε φαίνεται, όσες πινακίδες και να βάλουμε στους δρόμους, όσο πιο ακριβό και να είναι το μέγαμπιτ. Στους μεγάλους δρόμους θέλουμε μεγαλύτερους, στις οπτικές ίνες οπτικότερες, στην ψηφιακή διάδοση μεγαλύτερη συμπίεση, στην φόρμουλα ένα το όνειρο είναι τα μαχ. Αυτό τον αγώνα της  ταχύτητας, που εκφράζει και ένα όνειρο ατομικής χειραφέτησης κι ελευθερίας τον άρχισε και τον συμβολίζει το αυτοκίνητο.

Γνωρίζουμε όλοι το συλλογικό, αντικειμενικό κόστος αυτής της βαθιάς ομόθυμης σχεδόν επιλογής του ανθρώπινου πολιτισμού. Η ταχύτητα θέλει ενέργεια. Είναι ευθέως ανάλογη της κατανάλωσης ενέργειας. Τα ρεκόρ στα 100 μέτρα θέλουν ενέργεια. Αναβολικά. Οι βιονικοί αθλητές, τα διαστημικά αυτοκίνητα, τα γρήγορα συστήματα αποφάσεων, οι υπερδραστήριοι managers, όλα και όλοι θέλουν περισσότερη ενέργεια.

Η κατανάλωσή της δημιουργεί ανισορροπίες στο φυσικό, αλλά και ανθρώπινο οικοσύστημα, μόλυνση αξεπέραστη στο περιβάλλον. Δεν είναι μόνο ζήτημα πλανητικής υπερθέρμανσης ή ατμοσφαιρικής επιβάρυνσης.

Το εξίσου βασικό ερώτημα είναι, αν ο άνθρωπος είναι σε θέση να προσαρμοσθεί, να απορροφήσει και να μεταβολίσει τους αυξανόμενους ρυθμούς παντού στη ζωή του, την κοινωνική επιτάχυνση, που επιφέρουν οι ολοένα αυξανόμενες εφευρέσεις και βελτιώσεις της τεχνολογίας και αύξηση της ταχύτητας.

Θα ήθελα απλώς να υπομνήσω παρενθετικά, πως η ταχύτητα δρα και επιδρά σημαντικά στην καθολική αντίληψη, διαμορφώνει την εικόνα μας για τα πράγματα. Έχουμε έναν πολιτισμό και μια μεζούρα στηριγμένα στην επάρκεια του χρόνου.

Ζητάμε από τους πολιτικούς να αποφασίζουν γρήγορα, από τη δικαιοσύνη γρηγορότερα, από το κράτος να παρεμβαίνει αμέσως. Και δικαίως, μιας και το κάθε γεγονός από τη στιγμή που το διαδίκτυο ή η τηλεόραση το διαδίδουν έχει ήδη συντελεσθεί , καταναλωθεί ως πληροφορία, αφομοιωθεί ως νόημα.

Προσοχή, δεν υπερασπίζομαι τις αβελτηρίες του ελληνικού δημοσίου, τα λάθη της πολιτικής την απελπιστική αργοπορία στην απόδοση δικαιοσύνης. Μιλώ πέρα από την δική μας συγκυρία. Πόση ταχύτητα τελικώς αντέχει ακόμη η δημοκρατία; Αυτό είναι το ερώτημα και ο προβληματισμός.

Θα αναρωτηθείτε, αν λέγοντας όλα αυτά διάλεξα λάθος κοινό και μιλάω σε συνταγματολόγους. Σας βεβαιώ, πως όχι. Θεωρώ το ηλεκτρικό αυτοκίνητο πρωτίστως σαν μια πρόταση φρένου. Μια απόπειρα ελπίδας. Φρένου σε έναν αγώνα ταχύτητας, που τυφλό όριο του έχει την αποδόμηση και την καταστροφή. Ελπίδα, ότι στις κοινωνίες γεννιούνται και λειτουργούν αντίβαρα, συστημικές απόπειρες επαναπροσδιορισμού των σημείων ισορροπίας.

Χαίρομαι ιδιαίτερα, που η πρόταση αυτή είναι πρακτική, συγκεκριμένη, όχι θεωρητική αναζήτηση. Σχεδιάζοντας αλλιώς το αυτοκίνητο, είναι σαν να αλλάζουμε συνολικά το παράδειγμα ζωής. Δεν καταργούμε, βελτιώνουμε. Ενισχύουμε την διαφοροποίηση, όχι την πόλωση του άσπρου μαύρου. Αυτοκίνητο με ταχύτητα πόλης. Διάρκεια, αυτονομία χρήσης σε όρια πόλης. Χρόνος επαναφόρτισης πόλης. Ανακύκλωση μπαταρίας πόλης. Ρύποι πόλης. Ενεργειακό αντίτιμο πόλης.

Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο είναι σαν τον άνθρωπο. Τι ειρωνεία για την  πολιτική οικονομία, οι βιομηχανίες αυτοκινήτου να αντιλαμβάνονται την επιβίωσή του σε ένα μέλλον πόλεων, οριοθετώντας, χωροθετώντας τον τεχνικό πολιτισμό του.

Στο δίκτυο των μεγαλουπόλεων, που ήδη λειτουργεί σαν χώρος, όπου συντελείται η παγκοσμιοποίηση, το ηλεκτρικό αυτοκίνητο συμβάλλει σαν θετική ρύθμιση διαφοροποίησης ρυθμού, συνύπαρξης διαφορετικών προσλήψεων και πρακτικών του χρόνου. Μας υποχρεώνει να ξανασκεφτούμε, πόσο ακριβά ενδέχεται να πληρώνουμε το «κερδίζουμε χρόνο». Και να μαθαίνουμε πάλι, ότι σε πολλά αξίζει να σπεύδουμε βραδέως.

Αυτή είναι για μένα η αξία του και γι’ αυτό αξίζει η σημερινή σας συνάντηση και η προσπάθειά σας τη μεγάλη και ολόθερμη πολιτική μας υποστήριξη. Σας εύχομαι καλή επιτυχία και συγχαρητήρια.

Ευχαριστώ πολύ.