Ομιλία Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στη 12η Σύνοδο του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ
Αγαπητέ σύντροφε Πρόεδρε, συντρόφισσες και σύντροφοι, θεωρώ χρέος μου πριν διατυπώσω τις απόψεις μου για την ατζέντα της σημερινής συνεδρίασης του Εθνικού Συμβουλίου. Να αναφερθώ σύντομα με ένα πολύ μικρό απολογισμό με αφορμή το κλείσιμο του 2011 στον τομέα της πραγματικής οικονομίας που είναι και το ζητούμενο για κάθε πολίτη.
Θα προσπαθήσω να σας παρουσιάσω το πρόβλημα της χώρας, με ένα παράδειγμα που είναι πολύ ενδεικτικό για τον τρόπο με τον οποίον εξελίχθηκε η χώρα τα τελευταία 30 χρόνια και ταυτόχρονα πώς οι πολιτικές που εφαρμόσαμε και εμείς και οι κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας οδήγησαν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Ακούστε αγαπητοί σύντροφοι. Το 1981 η Ελλάδα μπήκε στην ΕΟΚ και η Αυστρία μετά από λίγα χρόνια. Είναι δυο χώρες περίπου με τα ίδια χαρακτηριστικά από πλευράς πληθυσμιακής και έκτασης. Η Ελλάδα το 1981 είχε εξαγωγές οι οποίες ανήρχοντο στο 26% του ΑΕΠ της χώρας μας. Η Αυστρία επίσης είχε το ίδιο μέγεθος. Οι εξαγωγές της ήταν στο 26%. Σήμερα μετά από 30 χρόνια η Αυστρία έχει εξαγωγές 45% επί του ΑΕΠ και εμείς πριν από δυο χρόνια είχαμε μείον 16% ιστορικό ρεκόρ που δεν πιάσαμε ούτε στον πόλεμο του ’40. Και για να αντιληφθείτε πόσο μεγάλο ρόλο παίζουν οι πολιτικές το 2008 η κυβέρνηση Καραμανλή επιδοτούσε την εισαγωγή πολυτελών αυτοκινήτων με έλλειμμα εμπορικού ισοζυγίου 26%.
Να λοιπόν πώς οι πολιτικές επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα και την οικονομία μιας χώρας.
Να σας πω ένα δεύτερο παράδειγμα για τις δύο χώρες.
Το 1981 η Ελλάδα δεχόταν περίπου 8 εκατομμύρια τουρίστες και η Αυστρία περίπου 10 εκατομμύρια τουρίστες. Σήμερα η Αυστρία δέχεται 32 εκατομμύρια τουρίστες, γιατί οι άνθρωποι έκαναν μια πολιτική τουρισμού κυρίως στο συνεδριακό τουρισμό και η Ελλάδα δέχεται περίπου 15 εκατομμύρια.
Και αυτό ήταν αποτέλεσμα μιας πολιτικής. Άρα λοιπόν εμείς εδώ έχουμε υποχρέωση να δούμε από το 1981 μέχρι σήμερα που κυβερνάμε την χώρα, ποιες πολιτικές πρέπει να κρατήσουμε και ποιες πολιτικές πρέπει να πετάξουμε στον κάλαθο των αχρήστων, έτσι ώστε να γίνουμε ακόμα χρησιμότεροι για τον τόπο και οι πολιτικές μας να αποδώσουν προστιθέμενη αξία στην οικονομία, στα εισοδήματα και τελικά στην ευημερία του ελληνικού λαού.
Αγαπητοί σύντροφοι και συντρόφισσες, προσωπικά προέρχομαι από μια περιοχή και μια καταγωγή, που είχαμε δυο μεγάλες αξίες. Η πρώτη μεγάλη αξία ήταν η εργασία.
Όλος ο πληθυσμός δούλευε εντατικά, καθημερινά, γιατί αυτή ήταν η αποστολή του προκειμένου να επιβιώσει και δεν υπήρχε κανείς άνεργος, ή κανείς άεργος ακόμα. Οι άεργοι ήταν δακτυλοδεικτούμενοι, αρνητικά πρότυπα στη κοινωνία. Αυτή ήταν η πρώτη μεγάλη αξία.
Και η δεύτερη μεγάλη αξία ήταν η παραγωγή. Το μεγάλο πρότυπο για κάθε κοινωνία ήταν αυτός που ήταν άξιος και ικανός παραγωγός. Και στη συνέχεια αγράμματοι άνθρωποι την δεκαετία του ’60 και του ’70 κατέκτησαν τις αγορές της Ευρώπης.
Όλα αυτά καταστράφηκαν. Καταστράφηκαν εξαιτίας πολιτικών που εφαρμόστηκαν και από μας. Συνεπώς και εδώ πρέπει να δούμε ποιες πολιτικές θα πετάξουμε. Ποιες πολιτικές απέτυχαν, γιατί οδηγήσανε ουσιαστικά την απασχόληση στο κράτος, απαξιώσαμε την γνώση και εντέλει οδηγήσαμε στην ανεργία την απαξίωση της παραγωγικής βάσης, τις εισαγωγές.
Θυμάμαι λοιπόν ότι όλες οι πόλεις της Μακεδονίας που ήταν πολύ παραγωγικές είχαν βιοτεχνίες, βιομηχανίες, κατασκευές και όλα αυτά εξαφανίστηκαν μέσα σε 4 – 5 χρόνια. Και όλες αυτές οι επιχειρήσεις αντικαταστάθηκαν με μεγάλες πολυτελείς επιγραφές για εισαγωγές. Άλλη λοιπόν μια κατηγορία πολιτικών που έβλαψαν την χώρα και πρέπει να τις αντικαταστήσουμε με χρήσιμες πολιτικές.
Ποιο είναι λοιπόν το πρόβλημά μας; Το πρόβλημά μας είναι η έλλειψη παραγωγής, είναι η έλλειψη ανταγωνιστικότητας, είναι η έλλειψη εξωστρέφειας και τελικώς είναι και η έλλειψη της αξίας των εξαγωγών και της εξωστρέφειας και της αξίας της εργασίας, την οποία στη συνέχεια ονομάσαμε απασχόληση.
Τι χρειάζεται να κάνουμε σήμερα αφού ένας στους δυο νέους μας είναι άνεργος, αφού 3 στις 4 γυναίκες περίπου είναι άνεργες; Τι χρειάζεται να κάνουμε;
Να σχεδιάσουμε ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης, όπου η αξία του καλού και ποιοτικού παραγωγού, του αποδοτικού και εξειδικευμένου εργαζόμενου, του υγιούς ανταγωνιστικού επιχειρηματία, του δυναμικού εξαγωγέα, θα είναι μια διαρκής προσπάθεια και μια πολιτική που θα εφαρμόζεται για την δημιουργία μιας νέας παραγωγικής βάσης στη χώρα.
Η χώρα οδηγείται - για να περάσω σε ένα άλλο ζήτημα - μέρα με την μέρα σε οικονομική και κοινωνική ασφυξία.
Δυστυχώς οι εταίροι μας και οι δανειστές μας, μας οδήγησαν σε ένα πρόγραμμα με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, δεν άκουγαν καμία κουβέντα στην αρχή περί ανάπτυξης. Όλη τους η προσπάθεια επικεντρώθηκε στη δημοσιονομική προσαρμογή, σωστά από την μια πλευρά, από την άλλη όμως δεν αντελήφθησαν ότι η χώρα κάθε μέρα, όλο και περισσότερο, με την εφαρμοζόμενη πολιτική οδηγούνταν στην οικονομική ασφυξία αλλά και στην κοινωνική ασφυξία με τεράστια προβλήματα.
Οδηγηθήκαμε στο κλείσιμο χιλιάδων επιχειρήσεων, οδηγηθήκαμε στη μείωση της ζήτησης, οδηγηθήκαμε σε βαθιά ύφεση, σε μεγάλο ποσοστό ανεργίας, σε διπλασιασμό των φτωχών στη χώρα, 4.300.000 σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα.
Ποια είναι λοιπόν τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής; Γιατί κάποιοι αναφέρονται και σε κάποια συγκριτικά μεγέθη με άλλες χώρες. Δείτε λίγο τα μεγέθη των άλλων χωρών.
Δείτε λίγο το παράδειγμα της Ιταλίας, όχι απλά την Υπουργό Εργασίας την τεχνοκράτη που έκλαιγε μπροστά στις τηλεοράσεις, αλλά πόσο κόπηκαν οι συντάξεις στην Ιταλία, οι μισθοί στην Πορτογαλία για να έχουν κάποιο αποτέλεσμα. Και εμείς δεν φέραμε αποτέλεσμα. Και αν θέλετε η δική μου θέση είναι ότι, δεν φταίει απλά το μνημόνιο για όλα αυτά, πέρα από τις ευθύνες που περιέγραψα προηγουμένως, αλλά φταίει η δική μας ανεπάρκεια να μπορέσουμε να κατακτήσουμε τους στόχους.
Και σε αυτό το ζήτημα προστίθεται και ένα άλλο εκρηκτικό πρόβλημα. Το πρόβλημα της ρευστότητας που σκοτώνει καθημερινά υγιείς επιχειρήσεις. Οι τράπεζες είναι κλειστές. Έχουν κλείσει τις γραμμές τους προς τις επιχειρήσεις.
Και για να είμαστε απολύτως ειλικρινείς, αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να είμαστε πολύ επικριτικοί απέναντί τους γιατί αντιμετωπίζουν και υφίσταται και πληρώνουν το συστημικό πρόβλημα της χώρας. Και επειδή άκουσα πάλι ορισμένους και ακούω καθημερινά και όλοι μας θέλουμε, το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη, όμως πρέπει να σοβαρευτούμε γιατί εάν δεν σοβαρευτούμε και δεν κοιτάξουμε τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο τόπος, τις πραγματικές πολιτικές που έχουν πραγματικό αποτέλεσμα στην οικονομία, τότε προφανώς θα κάνουμε μεταξύ μας μια συζήτηση χωρίς όφελος και ερήμην της κοινωνίας. Και εξηγούμαι αμέσως.
Σήμερα το κόστος των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι πάρα πολύ υψηλό. Φόροι που αγγίζουν το 40% μαζί με τις επιβαρύνσεις. Το φυσικό αέριο είναι 70% ακριβότερο από τις γειτονικές χώρες και την Ιταλία ακόμα. Το πετρέλαιο, ο ηλεκτρισμός.
Σήμερα μια επιχείρηση στην Ελλάδα δανείζεται με 9 έως 12% και στην Ιταλία, την διπλανή Ιταλία, πόσο μάλλον στην Γερμανία με 3%. Πώς θα γίνουμε ανταγωνιστικοί έτσι; Πώς θα υπάρξει ανάπτυξη έτσι; Και βέβαια, όλα αυτά που ανέφερε προηγουμένως ο Βαγγέλης Βενιζέλος σε σχέση με το PSI και το συστημικό πρόβλημα της χώρας το οποίο εάν δεν λυθεί, δεν πρόκειται να έρθει καμία ξένη επένδυση στη χώρα.
Γι’ αυτό λοιπόν προέχει αυτή τη στιγμή η επίλυση του συστημικού προβλήματος. Για να μπορέσουν στη συνέχεια να αποδώσουν τα χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουμε φτιάξει τα οποία δημιουργούν μόχλευση χρημάτων με τα ιδιωτικά τραπεζικά χρήματα, να μπορέσουμε να ενισχύσουμε τις επιχειρήσεις.
Έρχομαι σε ένα τέταρτο ζήτημα. Το ζήτημα του ΕΣΠΑ και της απορρόφησης των Κοινοτικών πόρων.
Η χώρα μέσα στη μαυρίλα και στην αποτυχία πριν από λίγες μέρες πέτυχε ένα μεγάλο στόχο. Ξεπέρασε κάθε προσδοκία η επιτυχία μας στην απορρόφηση των Κοινοτικών πόρων.
Παραλάβαμε το ΕΣΠΑ 2,9%. 700 εκατομμύρια πήρε η Νέα Δημοκρατία από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007. Προκαταβολές χωρίς να κατασκευάσει ούτε ένα έργο. Πέρσι το ’10, απορροφήσαμε 2,2 δις. Στην πραγματικότητα 1 δις γιατί το άλλο ήταν εικονικό γιατί παρκάραμε χρήματα στις τράπεζες. Φέτος απορροφούμε σχεδόν 4 δις ευρώ στην πραγματική οικονομία.
Θα σας στείλουμε μια προς μια όλες τις επιχειρήσεις ονομαστικά που έχουν πάρει αυτά τα χρήματα με αποκορύφωμα τον Δεκέμβριο όπου εκταμιεύθηκαν περίπου 1,5 δις ευρώ. 1,2 δις ευρώ φέτος και 1 δις ευρώ πέρσι, δόθηκαν στους επενδυτές του επενδυτικού νόμου. Η Νέα Δημοκρατία από το ’04 μέχρι το ’09 έδωσε 1,2 σε έξι χρόνια.
Και βεβαίως αντιμετωπίζουμε και ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα, συντρόφισσες και σύντροφοι, από πολιτικούς και παρατάξεις πολιτικές που δεν ξέρουν να σχεδιάζουν περιφερειακή ανάπτυξη και πολιτική αναπτυξιακή στον τόπο. Το 75% του ΕΣΠΑ είναι δρόμοι. Το έφτιαξε η Νέα Δημοκρατία. Και να σας δώσω ακόμα ένα στοιχείο για το πώς αντιλαμβάνονται τους δημόσιους πόρους και πώς τους σέβονται εδώ στον τόπο μας οι κύριοι της συντηρητικής παράταξης.
Το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης που ήταν μεγαλύτερο από το ΕΣΠΑ είχε 60 διαχειριστικές αρχές και 1000 υπαλλήλους. Το ΕΣΠΑ που σχεδίασε η ΝΔ είχε 180 διαχειριστικές αρχές και 3000 υπαλλήλους. Δηλαδή ήταν πολυδάπανο. Το ΕΣΠΑ είχε όταν το παραλάβαμε περίπου 7 δις νεκρά έργα, δηλαδή έργα τα οποία δεν είχαν ποτέ μα ποτέ μελετηθεί, ωριμάσει για να ενταχθούν στη συνέχεια και να προκηρυχθούν. Και έχουμε το πολιτικό θάρρος κόντρα σε πολλούς οι οποίοι κρατούσαν την σημαία του παλαιοκομματισμού και του λαϊκισμού να απεντάσσουμε, έχουμε μείνει ακόμα 2,3 δις συγκεκριμένα και μέχρι τέλος Φεβρουαρίου δεν θα υπάρχει ούτε ένα έργο νεκρό μέσα στο ΕΣΠΑ.
Κι επίσης θέλω να σας πω ότι το 97% πλέον των έργων στο ΕΣΠΑ είναι ενταγμένο και φέτος έχουμε βάλει στόχο η απορρόφησή μας να πάει σε 4 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αυτή ήταν μια προσπάθεια και θέλω να το τονίσω εδώ, μια προσπάθεια πέρα από την Πολιτική Ηγεσία από το Θάνο Μωραΐτη, το Σωκράτη Ξυνίδη, την Ειδική Γραμματέα του ΕΣΠΑ την κα Ζεμπιλιάδου, ήταν και μια συγκεκριμένη περίπτωση των υπαλλήλων, για να μην μηδενίζουμε τα πάντα. Αυτοί οι άνθρωποι στους οποίους κόψαμε 60% τους μισθούς εργάστηκαν με αυταπάρνηση και έφεραν αποτελέσματα, δεκάδες υπάλληλοι.
Και τέλος θέλω να εξάρω για να δικαιώσω, να εξάρω το έργο των Περιφερειαρχών, για τους οποίους λέγαμε ότι ενδεχομένως να μην μπορέσουν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες για τη διαχείριση του ΕΣΠΑ. Είναι όλοι τους εξαιρετικοί πρέπει να σας πω και δεν τους αφαίρεσα καμία αρμοδιότητα, δικαιώνεται μέσα από προβλήματα η λογική του «Καλλικράτη» και πραγματικά αυτό το οποίο πριν από δυο χρόνια περίπου χτίσαμε με πολλά προβλήματα αυτή τη στιγμή δικαιώνεται και θα δικαιώνεται μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο.
Και σας καλώ κι εσάς από όποια Περιφέρεια της χώρας κι αν είστε ή εκπροσωπείτε, να συνδράμετε και να συμμετέχετε ουσιαστικά, για ένα πρόγραμμα μικρομεσαίων επιχειρήσεων ανά Περιφέρεια 500 εκατομμυρίων ευρώ, που θα επεξεργαστούμε τις επόμενες μέρες και μέχρι τέλος του Γενάρη θα προκηρύξουμε σε συνεργασία με τους Περιφερειάρχες.
Βεβαίως για όλα αυτά είμαι πολύ ευτυχής, αλλά είμαι και πάρα πολύ δυστυχής, για μια πραγματικότητα εξαιρετικά επώδυνη και εξαιρετικά αναγκαία επίσης. Έχουμε ένα πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, το οποίο το ξεκινάμε κάθε χρόνο με 8-9 δις και στο τέλος φτάνουμε περίπου στο 6 δις.
Δηλαδή κόβουμε διαρκώς από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων γιατί δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε τους στόχους του δημοσιονομικού προγράμματος. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι όμως, είναι σα να κόβουμε τα πόδια μας κι άμα κόβουμε τα πόδια μας δεν μπορούμε να περπατήσουμε, δεν μπορούμε να κάνουμε δηλαδή ανάπτυξη.
Έχουμε κι ένα άλλο καλό νέο, το οποίο επίσης συνδέεται με αυτό που σας είπα στην αρχή, ξεκινώντας την εισήγησή μου, ποιες πολιτικές βοήθησαν και πρέπει να τις κρατήσουμε και ποιες πολιτικές πρέπει να τις πετάξουμε στα σκουπίδια.
Οι εξαγωγές της χώρας αυξήθηκαν φέτος πάλι 11%. Κοιτάξτε πως η χώρα μπορεί να εξέλθει γρήγορα από την κρίση: Έχουμε 11% επί του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 23-24 δις ευρώ καθαρές εισροές από το εξωτερικό και άλλο ένα 17% άλλα 35 δις από τον τουρισμό.
Να λοιπόν πως μπορεί η χώρα πολύ γρήγορα να γίνει μια χώρα δυναμική, μια χώρα που θα στηρίζεται στην παραγωγή και όχι στην κατανάλωση και δε θα πάμε στα δέκα χρόνια που λένε οι εταίροι μας και οι δανειστές μας, αλλά σε πέντε χρόνια να βγούμε από την κρίση.
Και να βγούμε σε πέντε χρόνια από την κρίση γιατί; Γιατί διαθέτουμε δυνάμεις σε αυτόν τον τόπο, γιατί έχουμε ένα εκατομμύριο καλά μορφωμένους νέους, γιατί έχουμε δυνάμεις κοινωνικές που μπορούν να συνδράμουν και να συμμαχήσουν όλες μαζί για να πετύχουμε το στόχο.
Και τέλος, δυο λόγια για τις επενδύσεις. Περάσαμε πριν από λίγες μέρες με το Βαγγέλη Βενιζέλο στην Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων πολλές επενδύσεις, αλλά ξέρετε κάτι; Ούτε γι΄ αυτό είμαι ευτυχής, ούτε ο Βαγγέλης είναι ευτυχής. Είναι αντιπαραγωγικές, δε δημιουργούν θέσεις εργασίας, γιατί στα 5 δις που περάσαμε, ζήτημα να έχουμε 500-600 θέσεις εργασίας στα φωτοβολταϊκά.
Χρειαζόμαστε παραγωγή, χρειαζόμαστε βιομηχανία, χρειαζόμαστε ανταγωνιστική εξωστρεφή οικονομία, η οποία θα απασχολήσει τους άνεργους νέους μας. Εκεί πρέπει να ξαναγυρίσουμε, στην Ελλάδα που ξέραμε και να αναδείξουμε την εργασία ως μια μεγάλη αξία, όχι απασχόληση παρακαλώ, εργασία. Η εργασία, η δουλειά είναι αυτή που καταξιώνει τον άνθρωπο.
Και βέβαια μέσα στο πλαίσιο του τριμήνου που έρχεται, έχουμε δύο μεγάλα projects να ολοκληρώσουμε. Οι πέντε μεγάλες παραχωρήσεις, αξίας 8 δις να ξαναμπούν σε δουλειά, να ξαναμπούν σε ενέργεια, σε εκτέλεση των έργων. Αυτό σημαίνει 10 χιλιάδες θέσεις εργασίας άμεσα σύντροφοι, 10 χιλιάδες θέσεις εργασίας άμεσα και υπάρχει μια διαπραγμάτευση, η οποία προχωράει.
Και το επόμενο project αφορά τη διαχείριση των απορριμμάτων, πράγμα το οποίο είναι και αναγκαίο όχι μόνο αναπτυξιακά αλλά και περιβαλλοντικά, αλλά και η χώρα σε λίγο θα αρχίσει να αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα με πρόστιμα.
Συντρόφισσες και σύντροφοι, θέλω να σας δώσω την εκδοχή μου για το τι υφιστάμεθα σήμερα σαν χώρα και σαν παράταξη. Βιώνουμε ένα μοναδικό ιστορικό πρόβλημα, η Ελλάδα κινδυνεύει να καταρρεύσει σε συνθήκες ειρήνης, να καταρρεύσουν οι κοινωνικές δομές, να καταρρεύσει η ίδια η δημοκρατία. Η γεωπολιτική ισχύς της χώρας αποδυναμώνεται, είναι η στιγμή των αποφάσεων, είναι ώρα ευθύνης για όλους μας και χρόνος δεν υπάρχει.
Τέσσερις γενιές Ελλήνων έχτισαν από την αρχή το ΄45 μια χώρα κατεστραμμένη από έναν μεγάλο πόλεμο και έναν εμφύλιο πόλεμο. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα από αδράνεια ή ανικανότητα να επιτρέψει να χαθούν κέρδη και κατακτήσεις εξήντα χρόνων. Οι προοδευτικές δυνάμεις δεν μπορούν και δεν πρέπει να επιτρέψουν το τέλος της κοινωνίας της εργασίας και των εργαζομένων.
Όσα ζούμε σήμερα συντρόφισσες και σύντροφοι δεν είναι τυχαία, είναι οι αναπόφευκτες συνέπειες τεράστιων μεγάλων οικονομικών και κοινωνικών αλλαγών, αλλά και πολιτικών αλλαγών που συνέβαλαν και διαμόρφωσαν τον κόσμο τα τελευταία τριάντα χρόνια.
Αλλαγές, που χωρίς αμφιβολία έφεραν τεχνολογική πρόοδο, έφεραν ευημερία σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, αλλά και αλλαγές που υπηρέτησαν το κεφάλαιο σε βάρος της εργασίας, την εικονική οικονομία σε βάρος της πραγματικής παραγωγής, την κατανάλωση σε βάρος της ηθικής του ατόμου, τις αγορές σε βάρος της δημοκρατίας.
Πριν από τρία χρόνια το 2008 όταν ξέσπασε η κρίση είπαμε όλοι μας ότι τελείωσε το μοντέλο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης κι ότι φάνηκε να εξαντλεί τα όριά του. Αυτό όμως που εξακολουθεί να επιβιώνει είναι οι κυρίαρχες ιδέες, που θεμελίωσαν αυτό το μοντέλο της παγκοσμιοποίησης και υποστήριξαν ταυτόχρονα αυτό το μοντέλο.
Ακόμα και τώρα, μέσα στην εξέλιξη μιας πολύ βαθιάς πρωτόγνωρης κρίσης, κυριαρχεί σε όλη την Ευρώπη η πολιτική της μονοδιάστατης λιτότητας, της περιστολής των δαπανών, που γεννάει την ύφεση, πλήττει άνισα τους εργαζόμενους και τη μεσαία τάξη και πλήττει άμεσα και την ανάπτυξη. Δείτε λίγο, κοιτάξτε γύρω τους ρυθμούς ανάπτυξης στις ανεπτυγμένες ώριμες ευρωπαϊκές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.
Διογκώνει την επισφάλεια, 1 εκατομμύριο άνεργοι και 1 εκατομμύριο περιστασιακά ασχολούμενοι και υποαμειβόμενοι συνιστούν τη νέα τάξη των μη προνομιούχων, το λεγόμενο πρεκαριάτο. Η γενιά λοιπόν, η κοινωνική ομάδα των επισφαλών πολιτών, αυτοί είναι οι νέοι μη προνομιούχοι.
Δεν είναι δυνατόν η ηθική της Ευρώπης να εξαντλείται μόνον στο νοικοκύρεμα του χρέους και στον περιορισμό του ελλείμματος. Ο ρόλος της Ευρώπης είναι να ηγηθεί μιας νέας διαδρομής στην παγκοσμιοποίηση. Ζούμε δυστυχώς μια δικτατορία, την οποίαν κι εμείς εδώ επαναλαμβάνουμε διαρκώς, τη δικτατορία της απουσίας εναλλακτικών προτάσεων, εναλλακτικών προοδευτικών προτάσεων κι αυτό πρέπει να το ανατρέψουμε.
Οι ρίζες της κρίσης, συντρόφισσες και σύντροφοι, δε βρίσκονται στους διεφθαρμένους τεμπέληδες Έλληνες, τους Ιρλανδούς, τους Πορτογάλους, τους Ισλανδούς, τους Ιταλούς, οι ρίζες της κρίσης δε βρίσκονται στους λαούς.
Ζούμε σ’ έναν κόσμο που δεν τον κυβερνά η πολιτική. Τον κυβερνάνε οι οίκοι. Οι οίκοι αξιολόγησης, αδιαφανείς, χωρίς κοινωνική νομιμοποίηση, αλλά με τέτοια εξουσία που επηρεάζουν αμετάκλητα τις ζωές των ανθρώπων και καταδικάζουν χώρες.
Ρίξτε μια ματιά πίσω, 30-40 χρόνια πριν. Ο μεταπολεμικός μας κόσμος χωρίστηκε σε δυο, θα έλεγα, περιόδους.
Στην πρώτη λοιπόν περίοδο του ψυχρού πολέμου, με πρωτεργάτη την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, δομήθηκε το κοινωνικό κράτος. Και ήταν τόσο μεγάλη και τόσο ισχυρή η επιρροή των προοδευτικών ιδεών, που οι δεξιόστροφες κυβερνήσεις κυβερνούσαν σα σοσιαλιστές και σα σοσιαλδημοκράτες. Οι δεξιοί κυβερνούσαν σα σοσιαλιστές όλα αυτά τα χρόνια.
Έχουμε τη δεύτερη περίοδο, από το 1975 μέχρι την κρίση του 2008, όπου κυριάρχησε ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός και η παγκοσμιοποίηση. Δίπλα στον περιορισμό του κράτους, δυστυχώς αναπτύχθηκαν οι ιδέες και η ηθική μιας κοινωνίας επιθυμιών απέναντι στην ευθύνη του πολίτη, του ατόμου. Σιγά-σιγά αυξήθηκαν οι ανισότητες, διογκώθηκε η εικονική οικονομία, εγκλωβίστηκε η πολιτική στην οικονομική εξουσία.
Τα τεχνολογικά άλματα των τελευταίων δεκαετιών, επιτάχυναν τα φαινόμενα απορρύθμισης. Στην περίοδο λοιπόν αυτή, τι συμβαίνει συντρόφισσες και σύντροφοι: Οι σοσιαλιστές πλέον κυβερνούν δεξιόστροφα. Οι σοσιαλιστές κυβερνούν σα δεξιοί σ’ αυτή την περίοδο. Γιατί είναι τόσο μεγάλη η πίεση. Και υπόσχονται οι σοσιαλιστές και οι σοσιαλδημοκράτες, νεοφιλελεύθερα όνειρα.
Η κρίση που εκδηλώθηκε το 2008 και συνεχίζει ακάθεκτη, είναι ένα σαφές μήνυμα πως αυτή η περίοδος, αυτή η συνταγή τελείωσε. Εξάντλησε κάθε προωθητική της δύναμη. Σε αυτό τον κόσμο ζούμε, σε αυτόν κυβερνήσαμε για πολλά χρόνια την Ελλάδα. Και αυτόν τον κόσμο, εμείς ως ΠΑΣΟΚ πρέπει ν’ αναλάβουμε την υποχρέωση ν’ αλλάξουμε.
Έχουμε ν’ αποφασίσουμε τι θα κρατήσουμε, όπως είπα, και τι θα πετάξουμε, πώς θα προχωρήσουμε στο νέο. Αυτό λέγεται σήμερα αλλαγή, αυτός είναι ο ορισμός της αλλαγής σήμερα. Κριτήριό μας είναι οι αξίες, η αξιακή μας συνείδηση, η αλληλεγγύη, η αναδιανομή, η ευθύνη, ο εξανθρωπισμός της κοινωνίας, ο πολίτης απέναντι στο άτομο. Αυτή είναι η ταυτότητά μας. Είμαστε μαζί με τον κόσμο της εργασίας σύμμαχοι ισχυροί απέναντι στο πελατειακό κράτος και τον παρασιτισμό.
Συντρόφισσες και σύντροφοι, οι σοσιαλιστές και στην Ελλάδα και στον κόσμο, μέσα στη δίνη της πλαστής ευημερίας και της δύναμης των νεοφιλελεύθερων αντιλήψεων, χάσαμε το ιστορικό πολιτικό μας στίγμα. Γι’ αυτό η κρίση του 2008 μας βρήκε ανέτοιμους ιδεολογικά και απροετοίμαστους πολιτικά.
Για όλα αυτά, επιτέλους πρέπει να μιλήσουμε. Και το Κίνημά μας, το ΠΑΣΟΚ, ποτέ δε βοηθήθηκε το διάλογο, τη δημοκρατία, γιατί εκεί μέσα γεννήθηκε, εκεί γεννηθήκαμε εμείς. εκεί μεγάλωσε και εκεί μόνο μπορούμε να συνεχίσουμε να υπάρχουμε. Αν θέλουμε ν’ αλλάξουμε τους συσχετισμούς αλλά κα την πορεία της χώρας, μόνο αυτό είναι το γήπεδο, το πεδίο πάλης.
Θέλουμε μια Ελλάδα φτιαγμένη από την αρχή. Το σύνθημα είναι: Η Ελλάδα από την αρχή. Αυτή την Ελλάδα θα παραδώσουμε στις νέες γενιές. Έχουμε χρέος, όραμα, πίστη, πείσμα και επιμονή. Μπορούμε ν’ αλλάξουμε την κατάσταση, μπορούμε ν’ ανασυνταχθούμε πολιτικά, ν’ αναγεννηθούμε ιδεολογικά, να προτείνουμε στην κοινωνία ένα αξιόπιστο και κοινωνικά δίκαιο σχέδιο εξόδου από την κρίση.
Λένε κάποιοι ότι μπορούμε να περιμένουμε μέχρι το 2020, γιατί τότε λένε οι δανειστές μας ότι θα βγούμε στις αγορές και τότε λένε ότι μπορούμε να έχουμε ανάπτυξη. Εμείς δε μπορούμε να περιμένουμε. Η κοινωνία δεν αντέχει νια περιμένει. Δεν έχουμε το δικαίωμα να στερήσουμε από τα παιδιά μας το μέλλον τους. Δε μπορούμε να φτάσουμε και δε μας τιμά να χαθεί μια ολόκληρη γενιά σε συνθήκες οικονομικής και κοινωνικής οπισθοδρόμησης.
Μπορούμε λοιπόν. Και αυτή πρέπει να είναι η υπόσχεσή μας, να βγούμε γρηγορότερα από την κρίση. Έχουν περάσει δυο μήνες από τη στιγμή που παραδώσαμε την κυβέρνηση. Το ΠΑΣΟΚ αργοπεθαίνει. Όχι τόσο κάτω από το βάρος των ευθυνών της διακυβέρνησής του, αλλά κυρίως, συντρόφισσες και σύντροφοι, κυρίως και πρώτα γιατί δε διεκδικεί την ευθύνη της αποστολής του. Δηλαδή, ποια είναι η ευθύνη της αποστολής πάντα του ΠΑΣΟΚ; Είναι η ευθυγράμμιση με την κοινωνία και η έκφραση με συνθετικό τρόπο όλων των ρευμάτων και των συμφερόντων της κοινωνίας. Αυτό είναι πολιτική, αυτό είναι ΠΑΣΟΚ. Αυτό μάθαμε ως ΠΑΣΟΚ και αυτό παλεύουμε και αυτό πέτυχε μια σειρά από κατακτήσεις στη χώρα τα τελευταία 30 χρόνια.
Η κοινωνία έχει γονατίσει. Η δημοκρατική παράταξη χάνει τη μαζική συλλογική έκφρασή της και αποπροσανατολίζεται. Νομίζω ότι εδώ δεν υπάρχουν διλήμματα, γιατί τις προηγούμενες μέρες αφέθηκε να διαχέεται, ότι τίθενται διλήμματα να μην πάμε στο λαό. Και νομίζω ότι τέτοιου είδους διλήμματα, με οποιαδήποτε άλλοθι, δε μπορούν να τίθενται σ’ ένα Κίνημα που έχει χρέος να ευθυγραμμιστεί με την κοινωνία.
Θα πάμε λοιπόν στο λαό, γιατί δυστυχώς επί δύο χρόνια δεν κατορθώσαμε ακόμα και τις σωστές αλλαγές που κάνουμε, να κερδίσουμε το λαό και να έχουμε τη συναίνεσή του. Δυστυχώς. Αλλά και τώρα θα πάμε ερήμην του λαού; Στην πιο κρίσιμη στιγμή που πρέπει να εκφράσει την άποψή του για το μέλλον το δικό του και της παράταξης;
Αυτό δε μπορεί να είναι ΠΑΣΟΚ. Προφανώς μπορεί να είναι μια κεντρική γραφειοκρατία ή μια γραφειοκρατική αντίληψη. Το ΠΑΣΟΚ είναι ιστορικό και κοινωνικό ρεύμα. Είναι η βιωματική και ψυχική σύνδεση όλων των δημοκρατικών πολιτών που διαμοιράζονται κοινές αξίες για τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη.
Αλήθεια, μπορεί η λαϊκή βάση του Κινήματος, οι άνθρωποι που πορεύθηκαν μαζί μας όλα αυτά τα χρόνια, να επιτρέψουν αυτή την κατάσταση; Σ’ αυτό το ερώτημα, δεν υπάρχει δίλημμα. Και θέλω να σας πω συντρόφισσες και σύντροφοι, όπως είπε και ο Πρόεδρος προηγουμένως, έχω ισχυρή την πεποίθηση ότι το πρόβλημα της χώρας δεν είναι οικονομικό, είναι βαθιά πολιτικό. Αφορά τις ιδέες, τις αξίες, τους θεσμούς που θα χτίσουν και πάλι την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία και στην πολιτική.
Αφορά τις πολιτικές που πρέπει να κατευθύνουν τους ανθρώπους σε νέες δραστηριότητες παραγωγικές, εξωστρεφείς, που δίνουν στην πραγματική οικονομία αξία, στην εργασία ακόμα μεγαλύτερη.
Αφορά τέλος κάτι σημαντικό: Αφορά την απονομή της δικαιοσύνης, την οποία δε χρειάζεται απλώς να την επικαλούμαστε ρητορικά, αλλά πρέπει να τη βλέπουμε καθημερινά ν’ απονέμεται. Χρειάζεται να πάμε μέσα από αναπτυξιακές πολιτικές στην ανάκαμψη και στην αναστήλωση της οικονομίας, ν’ αξιοποιήσουμε τον πλούτο της χώρας, να μην αφήσουμε τα παιδιά μας να γίνουν μετανάστες.
Ο ρόλος μας σ’ αυτή την πορεία της χώρας είναι ν’ αναδείξουμε τον κινηματικό, τον πατριωτικό και το λαϊκό χαρακτήρα του ΠΑΣΟΚ. Μόνο έτσι η δημοκρατική παράταξη θα μπορέσει να εγγυηθεί την εθνική ανεξαρτησία και την εθνική ακεραιότητα.
Με τις αποφάσεις μας εδώ, κάνουμε μια αναμέτρηση με το μέλλον μας και τη συνείδησή μας. Ας μην το ξεχνάμε. Πρέπει να στείλουμε οριστικά στο παρελθόν, πρέπει να πετάξουμε στα σκουπίδια της ιστορίας, ό,τι οφείλουμε να το κάνουμε κι από τις δικές μας πολιτικές και πρακτικές και συμπεριφορές και αντιλήψεις οι οποίες οδήγησαν σε λαθεμένες, τελικά, πολιτικές και βλαπτικές συμπεριφορές και ζημίες σε βάρος του ελληνικού λαού.
Δε γίνεται λοιπόν να προχωρήσουμε χωρίς δημοκρατικές διαδικασίες. Η ιστορία δεν περιμένει. Οι διαδικασίες πρέπει να είναι καίριες, πολύ σαφείς και πολύ πειστικές.
Τέλος, σήμερα πρέπει να πάμε στο λαό. Γιατί και εδώ μπαίνουν από κάποιους ορισμένα διλήμματα, πώς θα πάμε στο λαό, μήπως μας αποδοκιμάσει.
Ναι σύντροφοι, πρέπει να μας αποδοκιμάσει. Πρέπει να υποστούμε και αυτή την ταπείνωση ενδεχομένως. Να μας αποδοκιμάσει, να εισπράξουμε όλοι την οργή, αλλά κυρίως να μπορέσουμε μετά την έκφραση της οργής να διατυπώσουμε το νέο όραμά μας το οποίο πρέπει να είναι πειστικό στηριζόμενο στους πυλώνες που ανέφερα προηγουμένως.
Συμφωνώ λοιπόν με το χρονοδιάγραμμα που ετέθη στην εισήγηση του Προέδρου και πιστεύω ότι γρήγορα πρέπει ν’ ανοίξουν οι διαδικασίες έτσι ώστε το επόμενο χρονικό διάστημα το ΠΑΣΟΚ να οδηγηθεί σ’ έναν απολογισμό, ανασύνταξη και εκλογή Προέδρου από τη βάση.
Σας ευχαριστώ πολύ.