Συνέντευξη στην εφημερίδα Καθημερινή και το δημοσιογράφο Βασίλη Νέδο
Μεγάλα τμήματα του κέντρου της Αθήνας έχουν υποστεί ραγδαία υποβάθμιση τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της υπερσυγκέντρωσης παράνομων μεταναστών. Προγραμματίζετε συγκεκριμένες ενέργειες για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης;
Μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες το ιστορικό και εμπορικό κέντρο της Αθήνας κυριολεκτικά εγκαταλείφθηκε και σταδιακά υποβαθμίστηκε. Πράγματι, σήμερα ο πολίτης αντιμετωπίζει καταστάσεις που προκαλούν θλίψη, οργή και ανασφάλεια. Η υπερσυγκέντρωση μη νόμιμων μεταναστών είναι μία από τις πτυχές του προβλήματος, καθώς τα ναρκωτικά, η πορνεία, το παραεμπόριο, η παράνομη εκμίσθωση κτιρίων, η έλλειψη καθαριότητας μεγεθύνουν καθημερινά το πρόβλημα. Συνεπώς, το πρόβλημα δεν είναι και δεν πρέπει να είναι αμιγώς αστυνομικό. Ήδη η Αστυνομία έχει προχωρήσει τον τελευταίο μήνα σε συντονισμένες επιχειρήσεις, σε συνεργασία με τη Νομαρχία και το Δήμο. Προσπαθούμε να χτυπήσουμε τα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων, ουσιών και παράνομων εμπορευμάτων στη ρίζα και να σφραγίσουμε κτίρια που αποτελούν εστίες κινδύνου για τη δημόσια υγεία. Η προσπάθεια και τα πρώτα αποτελέσματά μας αναγνωρίζονται από τους πολίτες. Το κέντρο της Αθήνας απαιτεί εδώ και τώρα δράσεις – κοινωνικές, υγιειονομικές, προνοιακές, περιβαλλοντικές, πολιτιστικές, πολεοδομικές. Το μυστικό είναι ο συντονισμός. Αν συνεργαστούμε, θα πετύχουμε.
Πρόκειται να συνεχισθούν δράσεις όπως οι «εθελοντικές» απελάσεις, με χορήγηση κινήτρων προς τους παράνομους μετανάστες, προκειμένου να επιστρέψουν στην πατρίδα τους; Το πρόγραμμα για τη δημιουργία χώρων συγκέντρωσης και φιλοξενίας παράνομων μεταναστών σε παλιά στρατόπεδα και άλλες εγκαταστάσεις θα εφαρμοσθεί;
Οι δράσεις κλιμακώνονται σε πολλά επίπεδα, καθώς το ζήτημα είναι σύνθετο. Σύντομα ξεκινά ολοκληρωμένο πρόγραμμα εθελούσιου επαναπατρισμού, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και με πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επιστροφών, ενώ ήδη εκατοντάδες έχουν αποχωρήσει εθελοντικά για την πατρίδα τους τελευταίους μήνες. Δεύτερον, έχουμε κλείσει τις πύλες εισόδου και εξόδου από τη χώρα – κυρίως αεροδρόμια και λιμάνια, ώστε να εμπεδώσουν τα κυκλώματα διακίνησης ότι η Ελλάδα δεν είναι χώρα διέλευσης. Τρίτον, συνεργαζόμαστε συστηματικά με χώρες προέλευσης μη νόμιμων μεταναστών (Μαρόκο, Τυνησία) και προχωράμε σε συμφωνίες επανεισδοχής, να δέχονται δηλ. πίσω μη νόμιμους μετανάστες. Τέταρτο, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν πλέον να αντιλαμβάνονται ότι ο τεράστιος όγκος της μετανάστευσης που δέχεται η Ελλάδα απαιτεί πια πανευρωπαϊκή συνεργασία για τη φύλαξη των συνόρων και βελτίωση της Συμφωνίας του Δουβλίνου. Τέλος, ειδική επιτροπή έχει ήδη έτοιμο πόρισμα για τις προδιαγραφές των χώρων φιλοξενίας των μη νόμιμων μεταναστών, σύμφωνα με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα, ώστε να προχωρήσουμε στην υλοποίησή του με τα συναρμόδια υπουργεία.
Πρόσφατα ενεργοποιήθηκε ένα νέο πρόγραμμα αστυνόμευσης για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας με την ονομασία «ΔΙΑΣ». Έχετε δει αποτελέσματα από τη μέχρι τώρα εφαρμογή του; Μπορείτε να μας αναφέρετε κάποιο περιστατικό που σας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση;
Αν η Αστυνομία δεν είναι παρούσα δίπλα στον πολίτη, τότε θα αποτύχει στην αποστολή της. Η «ΔΙΑΣ» κάνει πράξη την εμφανή αστυνόμευση, τη διαρκή εγρήγορση και την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Μέσα σε 50 δευτερόλεπτα οι αστυνομικοί μπορούν να είναι παρόντες στον τόπο του εγκλήματος, να αποκλείουν την περιοχή και να επεμβαίνουν. Είναι νωρίς να βγάζουμε συμπεράσματα, αλλά η Μεγάλη Εβδομάδα ήταν από τις πιο «ήσυχες» των τελευταίων ετών. Πάντως από τις πρώτες ημέρες εισπράττω την ικανοποίηση των πολιτών, αλλά και των ίδιων των αστυνομικών, οι οποίοι, επιτρέψτε μου να σας πω, επιδεικνύουν αξιοθαύμαστη προθυμία και αυτοθυσία στη νέα τους υπηρεσία. Το στοίχημα της εγκληματικότητας είναι καθημερινό και διαρκές, το γνωρίζουμε όλοι και βήμα-βήμα θα αλλάζουμε τα πράγματα.
Η αστυνομία που βρήκατε όταν πριν μερικούς μήνες αναλάβατε καθήκοντα υπουργού Προστασίας του Πολίτη είναι διαφορετική από την αστυνομία που αφήσατε το 2003 όταν φύγατε από το υπουργείο Δημόσιας Τάξης;
Η αστυνομία είχε όλα τα συμπτώματα που απέκτησε ο ευρύτερος δημόσιος τομέας επί των ημερών της προηγούμενης κυβέρνησης, με κυρίαρχο το πρόβλημα της παραίτησης. Το σημαντικό είναι ότι σήμερα η αστυνομία είναι αποφασισμένη να προστατεύσει τον πολίτη και να είναι δίπλα του, στο δρόμο και όχι κρυμμένη σε γραφεία και πάρεργα. Θύλακες απροθυμίας ή καθυστερήσεων υπάρχουν παντού, όμως μέσα σε ένα εξάμηνο 5.000 επιπλέον αστυνομικοί επέστρεψαν σε μάχιμες υπηρεσίες. Είναι σημαντικό να εμπεδώνουμε την αξιοκρατία και την ίση μεταχείριση και να μην αφήσουμε ξανά την αδράνεια να υπονομεύσει την ασφάλεια του πολίτη, αλλά και την εικόνα της αστυνομίας στην κοινωνία.
Έχετε δεχθεί επικρίσεις για ορισμένες δηλώσεις σας. Θεωρείτε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις θέσατε τον πήχυ πιο ψηλά από ότι έπρεπε;
Αν αναφέρεστε στο χαρακτηρισμό της Αθήνας ως «Καμπούλ», ας κάνουν την αυτοκριτική τους αυτοί που παρέλαβαν την Αθήνα των Ολυμπιακών Αγώνων και την μετέτρεψαν σε τριτοκοσμική πόλη. Δυστυχώς, τα γεγονότα με επιβεβαίωσαν – και δε νομίζω να υπάρχει κάποιος που να πιστεύει ότι σε έξι μήνες η Αθήνα θα άλλαζε όψη δια μαγείας. Επίσης, κάθε δημόσια τοποθέτηση πρέπει να κρίνεται στον καιρό της. Έπρεπε μέσα σε ένα μήνα να διαχειριστούμε την επέτειο του Πολυτεχνείου και να αποτρέψουμε την επανάληψη ενός σκηνικού τρόμου αντίστοιχου με αυτό του Δεκέμβρη του 2008. Το μήνυμα έπρεπε να είναι ξεκάθαρο και προς όλους αυτούς που βρήκαν το έδαφος τα τελευταία χρόνια να αναζωπυρώσουν τη βία και την τρομοκρατία. Τα λόγια ή οι δηλώσεις δεν θα υποκαταστήσουν ποτέ την πολιτική, όμως μεταφέρουν ισχυρά μηνύματα και συμβολισμούς που θεωρώ χρέος ενός πολιτικού να μοιράζεται με τους συμπολίτες του.
Από τα στοιχεία που διαθέτουν οι διωκτικές αρχές και τις αναλύσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, εκτιμάτε ότι στη σύγχρονη εγχώρια τρομοκρατία, στις οργανώσεις που εμφανίζονται σήμερα, συμμετέχουν άνθρωποι που έχουν από παλιά δεσμούς με το χώρο αυτό;
Από τη μία πλευρά, το ότι παραμένουμε η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα, στην οποία «αναπνέει» ακόμη η τρομοκρατία, δείχνει ότι πρόκειται για παλαιά γάγγραινα. Από την άλλη, από τα στοιχεία που έχουμε, είναι ξεκάθαρο ότι ζούμε μια βίαιη μετάλλαξή της από νεαρά άτομα χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Πρόκειται για ωμή, φασιστική, χαοτική βία. Το περιστατικό στα Πατήσια με το θάνατο του 15χρονου μετανάστη εκπέμπει έναν ισχυρό συμβολισμό – η τρομοκρατία μας αφορά όλους, στρέφεται εναντίον όλων μας και ζητά την έμπρακτη καταδίκη όλων μας.
Σας προβληματίζει το ενδεχόμενο κοινωνικής αναταραχής και βίαιων αντιδράσεων λόγω της οικονομικής κρίσης και των συνεπειών της;
Φυσικά με προβληματίζει, αφού απαιτούνται ιδιαίτερα προσεκτικοί χειρισμοί από την πλευρά των Αρχών, τόσο για την αποτροπή των βίαιων συμπεριφορών όσο και για την αποτελεσματική προστασία του δικαιώματος στη διαμαρτυρία. Μην έχετε καμία αμφιβολία: η σημερινή κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τη σκληρότητα των μέτρων και τις θυσίες που καλούμαστε όλοι μας να καταβάλουμε. Εχθρός μας δεν θα είναι σε καμία περίπτωση ο εργαζόμενος, αλλά οι βάνδαλοι και όσοι επιδιώκουν να καταστρέψουν, να επιτεθούν, να τρομοκρατήσουν.
Ποια είναι η εκτίμησή σας; Η Ελλάδα θα χρειαστεί τον μηχανισμό στήριξης που συμφωνήθηκε στη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε.;
Βρισκόμαστε σε μια «εμπόλεμη ζώνη», όπου η «παραγωγή» εκτιμήσεων απλά ρίχνει νερό στο μύλο των κερδοσκόπων και λειτουργεί εν τέλει παρελκυστικά για τα συμφέροντα της χώρας. Είναι ώρα για αποφάσεις, για συλλογική και σκληρή δουλειά. Η κυβέρνηση θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για τα συμφέροντα του έλληνα πολίτη και σε αυτήν την προσπάθεια θέλουμε δίπλα μας την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η δοκιμασία της Ελλάδας είναι και δοκιμασία της Ευρώπης.
Θα είναι τελικώς τόσο επιζήμια η εμπλοκή του ΔΝΤ στην προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος δανεισμού της χώρας;
Με ή χωρίς Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η κατάσταση θα είναι δύσκολη. Κανείς Έλληνας πολίτης δεν έχει ψευδαισθήσεις, πόσο μάλλον η κυβέρνηση που επωμίζεται την τιτάνια προσπάθεια και λαμβάνει δύσκολες, αλλά αναγκαίες αποφάσεις. Ούτως ή άλλως οι αλλαγές που προωθούμε είναι διαρθρωτικές, ώστε να πατήσουμε και πάλι γερά στα πόδια μας.
Μήπως το «σιωπητήριο» που επέβαλε ο Πρωθυπουργός για τα θέματα της οικονομίας ήλθε πολύ καθυστερημένα; Δεν υπάρχουν ευθύνες για την ευκολία με την οποία έγιναν το τελευταίο διάστημα δηλώσεις που εκτόξευσαν τα spreads;
Επαναλαμβάνω ότι μέσα στη μάχη δεν χρειάζονται λόγια, εκτιμήσεις ή προφητείες. Χρειάζεται συναίσθηση της ευθύνης και πράξεις. Σε ό,τι αφορά σε δημοσιεύματα που επικαλούνται ανώνυμες πηγές, δεν αντέχουν σε σοβαρή κριτική.
Υπάρχει κατά τη γνώμη σας κάποια ασφαλής συνταγή εξόδου από την παρούσα κρίση;
Έχουμε μπει σε μια περίοδο, όπου καλούμαστε να αλλάξουμε όχι δια μαγείας, αλλά συλλογικά, με κοινές θυσίες, μοιράζοντας τα βάρη, κρίνοντας χωρίς άλλοθι θεσμούς, πρόσωπα, τους εαυτούς μας. Έχουμε μια μεγάλη ευκαιρία να αλλάξουμε το κράτος, τη διοίκηση, το μοντέλο λειτουργίας των θεσμών της χώρας μας. Να δημιουργήσουμε αξιόπιστους μηχανισμούς που σέβονται τα χρήματα του φορολογούμενου, ελέγχονται και επιστρέφουν στον πολίτη υπηρεσίες ποιοτικές και χρήσιμες. Να βάλουμε τις βάσεις για ένα κράτος που ευνοεί την ανάπτυξη, δημιουργεί δουλειές και ευκαιρίες για προκοπή, και δεν εγκλωβίζει τον πλούτο στα γρανάζια της γραφειοκρατίας ή συναλλάσσεται με λίγους. Ένα κράτος που αντί να υψώνει τείχη αδιαφάνειας και αποκλεισμού του πολίτη, να ευνοεί την λογοδοσία των δημόσιων λειτουργών, ώστε το έργο τους να ελέγχεται και να συγκρίνεται. Ένα κράτος που επιτέλους εφαρμόζει τους νόμους που το ίδιο νομοθετεί. Μόνο ένα κράτος που θα απελευθερώσει τον ανεκμετάλλευτο πλούτο της χώρας θα μας δώσει την αναγκαία βάση να επενδύσουμε σε μια Ελλάδα πιο δυνατή, αισιόδοξη και δημιουργική.
Πώς τοποθετείστε έναντι των σεναρίων συγκυβέρνησης που τροφοδοτούνται από το μέγεθος των οικονομικών προβλημάτων;
Δεν ξέρω αν υπάρχουν, αλλά αν υπάρχουν τα θεωρώ αστειότητες. Δεν υπάρχει απολύτως καμία λογική βάση για σενάρια συγκυβέρνησης- με ποιον άραγε; Ας μας τους υποδείξουν όσοι τα διακινούν. Η μόνιμη εκλογολογία και σεναριολογία είναι δυστυχώς ασθένειες του δημόσιου διαλόγου που δύσκολα ξεριζώνονται. Σε κάθε περίπτωση, η ευρεία εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ σφράγισε την πεποίθηση του ελληνικού λαού ότι μόνο το κόμμα μας μπορεί να βγάλει τη χώρα από το αδιέξοδο που την οδήγησε η ΝΔ με την καταστροφική πολιτική της. Γι αυτό άλλωστε και ήταν τόσο ισχυρή η εκλογική αποδοκιμασία της ΝΔ. Το ΠΑΣΟΚ θα τιμήσει την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού. Υπάρχουν δυσκολίες, αλλά θα τα καταφέρουμε. Μην έχετε καμιά αμφιβολία.