Συνέντευξη στην εφημερίδα Metropolis Weekend και το δημοσιογράφο Θάνο Τριανταφύλλου
Ποιο είναι το πλαίσιο ασφαλείας που έβαλε μέσα στις 100 πρώτες μέρες το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη;
Μέσα στις 100 μέρες αλλάξαμε το πλαίσιο εσωτερικής ασφάλειας, πιστοί στις αρχές του Κράτους Δικαίου, προσηλωμένοι στα ανθρώπινα δικαιώματα. Εφαρμόζουμε μια νέα αντεγκληματική πολιτική, με νέα μέσα χαρτογράφησης της παραβατικότητας, εκσυγχρονισμό της Αστυνομίας, συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στην πάταξη της εγκληματικότητας και με σύγχρονους θεσμούς λογοδοσίας. Στο φλέγον ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης, σφραγίσαμε την είσοδο προς και την έξοδο από τη χώρα μας, ενώ πήραμε πρωτοβουλίες ανθρωπιστικού χαρακτήρα όπως το κλείσιμο της Παγανής και την αλλαγή διαδικασίας χορήγησης Ασύλου, που σύντομα θα κατατεθεί στη Βουλή. Εργαζόμαστε σκληρά και μεθοδικά προκειμένου να πατάξουμε το οργανωμένο έγκλημα και την τρομοκρατία, να αλλάξουμε το τοπίο της ασφάλειας στη χώρα. Γνωρίζουμε ότι η κρίση κάνει πιο δύσκολο το έργο μας, δεν έχουμε όμως καιρό για χάσιμο.
Πως αυτό το πλαίσιο θέτει τις βάσεις για τη προσέλκυση νέων επενδύσεων στην Ελλάδα; Ποια είναι η σχέση ασφάλειας και οικονομικής ανάπτυξης;
Η ασφάλεια της χώρας αποτελεί προαπαιτούμενο τόσο για την προσέλκυση επενδύσεων, όσο και για την τουριστική ανάπτυξη. Πρόκειται για βασικές πηγές εσόδων της εθνικής οικονομίας, τις οποίες δεν έχουμε την πολυτέλεια να στερούμαστε. Πώς θα αποτελέσει πόλο έλξης η χώρα μας όταν τα μεγέθη της εγκληματικότητας είναι στα ύψη, όταν οι τρομοκρατικές ομάδες πολλαπλασιάζονται, όταν τα κυκλώματα οικονομικού εγκλήματος δρουν ανενόχλητα;
Επειδή λοιπόν η ασφάλεια συνδέεται με τη διεθνή εικόνα της χώρας, με την οικονομική μας ανάπτυξη, άρα και με την ατομική και συλλογική μας ευημερία, είναι πολύ σημαντικό να μπορέσουμε άμεσα να την εγγυηθούμε. Θα ήθελα εδώ να υπογραμμίσω ότι τα στοιχεία είναι «εύγλωττα»: το σύγχρονο έγκλημα διακινεί μεγάλα ποσά από παράνομες δραστηριότητες που πλήττουν σοβαρά την ελληνική οικονομία.
Στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, προχωράμε στη δημιουργία Υπηρεσίας Καταπολέμησης Οργανωμένου Εγκλήματος, που περιλαμβάνει ειδικές υπηρεσίες για το οικονομικό και το ηλεκτρονικό έγκλημα. Πρόκειται για πολιτικές πρωτοβουλίες που σύντομα θα αιμοδοτήσουν την οικονομία με δισεκατομμύρια ευρώ που χάνονται καθημερινά στους σκοτεινούς λαβύρινθους του εγκλήματος και της οικονομικής μαφίας.
Πολλοί κάνουν λόγο για επερχόμενες κοινωνικές αναταραχές, ιδιαίτερα στα γκέτο της Αθήνας. Ποια μέτρα απαιτούνται για την αντιμετώπιση του επικίνδυνου φαινομένου;
Οι παράνομες μεταναστευτικές ροές αποτελούν ένα σύνθετο πρόβλημα με ποικίλες παραμέτρους, τις οποίες για χρόνια τις κρύβαμε κάτω από το χαλί: Σήμερα, έχουμε μια διττή στρατηγική για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Αφενός εργαζόμαστε στο επίπεδο της βελτίωσης της φύλαξης των συνόρων μας, αναβαθμίζοντας το Λιμενικό Σώμα σε μια πραγματική Αστυνομία της Θάλασσας, αλλά παράλληλα ενδυναμώνοντας τη συνεργασία μας με τους Ευρωπαίους εταίρους και πιέζοντας μέσω του FRONTEX ώστε η Τουρκία να τηρήσει τις συμφωνίες επανεισδοχής που έχει υπογράψει. Έχουμε σφραγίσει τη δίοδο προς και από τα λιμάνια και τα αεροδρόμια της χώρας, στέλνοντας έτσι το μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις ότι η Ελλάδα δε θα γίνει ένα εύκολο διαμετακομιστικό κέντρο. Αφετέρου, κινούμαστε σεβόμενοι τα ανθρώπινα δικαιώματα και λαμβάνουμε μέτρα ανθρωπιστικού χαρακτήρα, όπως το κλείσιμο της Παγανής, η δημιουργία Ειδικών Χώρων Παραμονής Αλλοδαπών και επεξεργαζόμαστε μια νέα διαδικασία και μια νέα Υπηρεσία Ασύλου, που αποσυνδέει τους αιτούντες άσυλο από τις αστυνομικές δομές. Επιτρέψτε μου να αναφέρω τη σημαντική διπλωματική και πολιτική επιτυχία να φέρουμε τον επιχειρησιακό βραχίονα του FRONTEX στον Πειραιά. Θεωρούμε ότι τα μέτρα αυτά περιορίζουν τις παράνομες μεταναστευτικές ροές και λειτουργούν αποτρεπτικά για την πρόκληση κοινωνικών και εθνοτικών αναταραχών σε περιοχές γκέτο.
Από εκεί και ύστερα, όμως, προωθούμε μια νέα αντίληψη, μια νέα φιλοσοφία για την ασφάλεια στις πόλεις μας, που πρέπει να την αγκαλιάσουμε και να την υπερασπιστούμε όλοι. Έτσι, δημιουργούμε διυπουργικό όργανο για το συντονισμό των δράσεων, δίκτυα στενής συνεργασίας με τους Δήμους, τις Κοινότητες, τις Νομαρχίες των πόλεων που έχουν σοβαρά προβλήματα εγκληματικότητας, ως επίσης θεσμούς προληπτικής και ορατής αστυνόμευσης, όπως τα Τοπικά Συμβούλια Πρόληψης της Παραβατικότητας και ο Αστυνομικός της Γειτονιάς. Σκοπός μας είναι να φέρουμε την Αστυνομία και το έργο της κοντά στον πολίτη, να δημιουργήσουμε σχέσεις εγγύτητας και εμπιστοσύνης, να ενεργήσουμε προληπτικά στο έγκλημα και συλλογικά στην αντιμετώπισή του. Η από-γκετοποίηση δεν είναι μόνο αποστολή της αστυνομίας. Απαιτεί συνεργασία, θετικές δράσεις και κίνητρα για να μην απαξιωθεί πλήρως το κέντρο της πόλης μας.
Πως θα συνδυαστεί το αίτημα για ασφάλεια χωρίς να περισταλούν τα ανθρώπινα δικαιώματα;
Το πάντρεμα αυτό είναι ένα κοινωνικό και πολιτικό στοίχημα, γιατί ακριβώς έχουμε λησμονήσει το αυτονόητο. Περιπλέκουμε τα πράγματα συχνά, όμηροι μεταπολιτευτικών μύθων, γιατί μάθαμε να βολευόμαστε πίσω από τα στερεότυπα της κακής αστυνομίας, οργουελιανών μύθων και συγχέοντας τη δημοκρατία με την ασυδοσία. Ασφάλεια και σεβασμός στα δικαιώματα του πολίτη δεν είναι ένα σχήμα αταίριαστο. Η ασφάλεια είναι δικαίωμα θεμελιώδες. Οι δημοκρατικές εγγυήσεις απαιτούν συλλογική ωριμότητα, τόλμη και σύγχρονη ματιά. Μια επαγγελματική αστυνομία δεν αυθαιρετεί, δεν κακοποιεί, αλλά είναι δίπλα στον πολίτη χωρίς επιφυλάξεις. Η περιστολή δικαιωμάτων είναι συνταγή συντηρητική, δηλαδή συνταγή αποτυχίας.
Θα λειτουργήσει πιστεύετε, αυτή τη φορά, ο αστυνομικός της γειτονιάς;
O Αστυνομικός της Γειτονιάς επανέρχεται σε μια χρονική και κοινωνική συγκυρία όπου η έξαρση της εγκληματικότητας τον καθιστά πιο χρήσιμο από ποτέ. Είναι ειδικά εκπαιδευμένος προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες της καθημερινότητας της τοπικής κοινωνίας, να έρθει κοντά της, να αποτελέσει ενεργό μέρος της, να βοηθήσει στην επίλυση των προβλημάτων της. Στόχος του είναι να δημιουργήσει σχέσεις εγγύτητας με τους κατοίκους γειτονιών που αντιμετωπίζουν έντονα προβλήματα εγκληματικότητας, αλλά και με τους τοπικούς φορείς τους προκειμένου να επιτύχει μια ουσιαστική, στενή συνεργασία που θα αποβλέπει τόσο στην πρόληψη, όσο και στην αντιμετώπιση της εγκληματικότητας. Οι θεσμοί λειτουργούν όσο τους ενισχύουμε, τους εκσυγχρονίζουμε και τους υπερασπιζόμαστε. Εμείς δεν πιστεύουμε στην αδράνεια, αλλά στη δράση.
Πως βλέπετε την επικοινωνία με τους «πολίτες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης»;
Την αντιλαμβάνομαι ως αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτικής μου παρουσίας. Αυτή η μετεξέλιξη της δημόσιας σφαίρας στα νέα μέσα είναι ιδιαίτερα προκλητική, γιατί είναι άμεση, αδιαμεσολάβητη, ίσως μερικές φορές άδικη, αλλά σίγουρα πολλά υποσχόμενη. Μάλιστα, ψάχνω νέους τρόπους να τη διευρύνω. Πολίτες και πολιτικοί, μόνο να κερδίσουμε έχουμε από αυτού του τύπου την επικοινωνία. Και ξέρετε γιατί; Γιατί οι ρόλοι αλλάζουν, ο πολίτης γίνεται πολιτικός και ο πολιτικός πολίτης. Υπάρχει μια εξισωτική διάσταση που όταν δεν γίνεται μηδενιστική, είναι εξαιρετικά ωφέλιμη και για τις δύο πλευρές.
Μπορεί αυτή η διαδικασία να υποκαταστήσει τις παραδοσιακές μεθόδους πολιτικής και δημόσιας διαβούλευσης;
Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία υποβίβασε τη διαβούλευση σε πολυτέλεια. Η ουσιαστική συμμετοχή του πολίτη αποδυναμώθηκε, εξέλιξη που ευθύνεται και για τη δυσπιστία των πολιτών απέναντι στο πολιτικό σύστημα. Το διαδίκτυο αλλάζει το τοπίο, αλλά και εδώ πρέπει να είμαστε συγκρατημένοι. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν είναι ακόμη ουσιαστικά δημόσιο αγαθό, υπάρχουν εκατομμύρια συνάνθρωποι που αγνοούν τα νέα μέσα και υπολείπονται σε πληροφόρηση. Άρα για αυτούς, τα παραδοσιακά μέσα εξακολουθούν να είναι πηγές πληροφόρησης. Προσωπικά, αναζητώ την ισορροπία, καθώς το παλιό συνυπάρχει με το νέο, μετατρέποντας την πολιτική επικοινωνία σε μια ενδιαφέρουσα και συναρπαστική διαδικασία.
Το νέο νομοσχέδιο για την ιθαγένεια έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Τελικά γίνεσαι ή γεννιέσαι Έλληνας;
Και γεννιέσαι, και γίνεσαι, όταν συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για πάρα πολλά χρόνια και για λόγους που συνδέονται με την ιστορική συγκρότηση του ελληνικού κράτους, η ελληνική νομοθεσία αντιμετώπιζε τη μετανάστευση είτε σαν ατύχημα, είτε σαν έγκλημα. Έτσι, υπήρχαν και υπάρχουν αλλοδαποί στη χώρα μας που αντιμετωπίζονταν συστηματικά σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας, περιμένοντας δέκα χρόνια πριν ζητήσουν την ιθαγένεια, πληρώνοντας 1.500 ευρώ για κάθε μέλος της οικογένειάς τους, με τη σοβαρή πιθανότητα μέχρι τώρα το κράτος να μην απαντήσει ποτέ στο αίτημά τους. Τα δε παιδιά τους γεννιούνται στην Ελλάδα, πηγαίνουν σε ελληνικά σχολεία και πανεπιστήμια, εργάζονται στη χώρα μας, στερούνται τόσο του δικαιώματος να λέγονται Έλληνες, όσο και πολιτικών δικαιωμάτων, ενώ ουσιαστικά πατρίδα τους είναι η Ελλάδα.
Μια χώρα πολιτισμένη που σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως είναι η χώρα μας, δε μπορεί να συνεχίζει να πορεύεται με αυτό τον τρόπο. Το νομοσχέδιο για την πολιτική συμμετοχή ομογενών και αλλοδαπών που μένουν νόμιμα και μακροχρόνια στην Ελλάδα αναδεικνύει την Ελλάδα του μέλλοντος, αλλά και μια Ελλάδα που φοβάται και αντιδρά. Πρέπει να σεβόμαστε κάθε άποψη, έχουμε όμως χρέος να προχωρήσουμε στο μέλλον.
Πως προσδιορίζετε τη σύγχρονη κεντροαριστερά στις μέρες μας;
Για μένα η κεντροαριστερά είναι παρούσα σε κάθε διεκδίκηση που δεν ξεχνά το βασικό της σημείο αναφοράς: τον πολίτη και τις ανάγκες του. Ανάγκη για δημόσια δωρεάν παιδεία και υγεία, ποιοτική περίθαλψη, πρόνοια και προστασία από την εγκατάλειψη, την φτώχεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ανάγκη για αξιοπρεπή εργασία, για ευκαιρίες, κοινωνική κινητικότητα, πολιτισμό, καθαρό και βιώσιμο περιβάλλον. Κεντροαριστερά σημαίνει ότι επιμένουμε στην εφαρμογή του οράματος, στο δια ταύτα και όχι στις χιλιομασημένες αριστερο-φανείς κορώνες που δεν κοστίζουν τίποτα. Η σύγχρονη Κεντροαριστερά πρέπει να είναι αποφασιστική, να μην έχει κόμπλεξ και να δίνει τη δυνατότητα στον πολίτη να συμμετέχει αποφασιστικά, όχι κατ’ επίφαση.